Αίγυπτος και Κύπρος

Ρωμαϊκή κυριαρχία

Image

Οι δεσμοί Κύπρου - Αιγύπτου διατηρήθηκαν σε νέα πλαίσια και με άλλες μορφές υπό την Pax Romana και με την επικράτηση της χριστιανικής θρησκείας. Στα 115/6 μ.Χ. η κοινή εξέγερση των Εβραίων Κύπρου, Αιγύπτου, Κυρηναϊκής, Μεσοποταμίας και Παλαιστίνης με στόχο τη δημιουργία πανεβραϊκής αυτοκρατορίας, είχε στην Κύπρο κέντρο τη Σαλαμίνα και ηγέτη τον Αρτεμίωνα, που ακολουθούσε σε αγριότητα και θηριωδία το πρότυπο της εξέγερσης στην Αίγυπτο λίγο πριν. Και στην Αίγυπτο και στην Κύπρο, όπως και στις άλλες επαρχίες, η εβραϊκή εξέγερση είχε βασικά ανθελληνικό χαρακτήρα, αν και τα θύματά της ήσαν αδιακρίτως Ρωμαίοι και Έλληνες˙ ήταν εξέγερση εθνική κατά του ελληνικού στοιχείου που είχε μεγάλη δύναμη κι επιρροή στις χώρες αυτές υπό την ρωμαϊκή κυριαρχία, αν και στην Αίγυπτο ξεκίνησε ως αντιρωμαϊκό μεσσιανικό κίνημα. Το περίεργο είναι στο αντιρωμαϊκό εβραϊκό κίνημα του 66-67 μ.Χ. στην Αίγυπτο και στην Κυρηναϊκή, οι Κύπριοι Εβραίοι δεν μετέσχαν αν και ήδη είχαν στην Κύπρο μεγάλα συμφέροντα, γιατί ο Ηρώδης ο Μέγας είχε αγοράσει στα 12 μ.Χ. τα έσοδα των μεταλλείων του νησιού από τον Αύγουστο για 300 τάλαντα. Κι ούτε προ του 115 μ.Χ. παρουσιάστηκαν ποτέ, τουλάχιστον δεν είναι γνωστές, προστριβές Ελλήνων και Εβραίων στην Κύπρο. Όμως στα 115/6 μ.Χ. Κύπρος και Αίγυπτος ήσαν δυο από τους βασικούς στόχους των Εβραίων. Κι η ανοικοδόμηση της Σαλαμίνος από τον Αδριανό στα 117 κ.ε. είχε το προηγούμενο της ανοικοδόμησης της Αλεξάνδρειας από τον ίδιο στα 115, μετά την καταστροφή τους από τον ίδιο εχθρό, τους Εβραίους της Αιγύπτου (βλ. λήμμα Αδριανός).

 

Σημαντική ήταν η υπαγωγή της Κύπρου, της Αιγύπτου, της Λιβύης, του Πόντου και της Θράκης στον Praefectus Praetorio Orientis που έδρευε στην Αντιόχεια κατά τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού στα 293 μ.Χ. Η υπαγωγή αυτή συντήρησε την επαφή των δυο χωρών όπως και πριν, και οι ελληνικοί και αιγυπτιακοί πάπυροι της Ρωμαϊκής εποχής περιέχουν συχνά ειδήσεις για την Κύπρο όσο και εκείνοι της Πτολεμαϊκής περιόδου. Μεταξύ 365 και 386 μ.Χ. η Λιβύη και η Αίγυπτος αποσπάστηκαν ως χωριστή διοίκηση Αιγύπτου, ενώ η Κύπρος έμεινε στη δικαιοδοσία της Διοικήσεως της Εώας, με έδρα πάλι την Αντιόχεια.