Ακριτική ποίηση

Ακριτικός κύκλος

Image

Με τον όρο Ακριτικός Κύκλος εννοούμε τη μεγάλη εκείνη κατηγορία δημοτικών και λαϊκών ποιημάτων, που έχουν ως θέμα τους κατορθώματα και περιπέτειες Ακριτών όπως τους έπλασε η λαϊκή φαντασία, μυθικούς και υπεράνθρωπους. Θέματα των ποιημάτων αυτών είναι στρατιωτικά κατορθώματα, πολεμικές συγκρούσεις, αναμετρήσεις προς θηρία και τέρατα (=άθλοι), πάλη προς τον Χάρο, αρπαγές γυναικών, μονομαχίες ηρώων κλπ.

 

Τα ποιήματα του Κύκλου παραδίδονται στην ομιλούμενη ιδιωματική γλώσσα των τόπων προέλευσής τους, σε λαϊκό δεκαπεντασύλλαβο στίχο τα περισσότερα. Η έρευνα έχει καταγράψει περισσότερα από δυο χιλιάδες ακριτικά που προέρχονται κυρίως από τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Κύπρο και την Κρήτη, χώρες στις οποίες οι Βυζαντινοί πολέμησαν με τους Άραβες για τριακόσια χρόνια, και από άλλες ελληνικές περιοχές.

 

Κατά την άποψη του Λ. Πολίτη τα ακριτικά δημιουργήθηκαν στον Πόντο και την Καππαδοκία και από εκεί πέρασαν στην Κύπρο, την Κρήτη και την άλλη Ελλάδα. Υπάρχουν όμως πολύ σοβαρά επιχειρήματα για να υποστηρίξει κανένας ότι τόσο η Κύπρος όσο και η Κρήτη, για τριακόσια χρόνια στο επίκεντρο των συγκρούσεων και με πλουσιότατη παράδοση για τους ακρίτες (ποιήματα, παραδόσεις, θρύλοι και παραμύθια), υπήρξαν κέντρα σημαντικά για τη δημιουργία των ακριτικών ποιημάτων.