Κολόσσι

Παιδεία και πολιτισμός

Από τις εκκλησίες του Κολοσσιού, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παλαιά εκκλησία του Αγίου Ευσταθίου, όχι μακριά από το κάστρο, που διασώζει και τοιχογραφίες. Σύμφωνα προς τον Ιερώνυμο Περιστιάνη, πριν από την αγγλική κατοχή μόνο ιδιωτικά σχολεία υπήρχαν στο Κολόσσι, με δασκάλους ιερείς και προύχοντες που δίδασκαν τα κοινά γράμματα μέσα στα σπίτια τους. Διασώθηκαν τα ονόματα τριών δασκάλων από το 1870 ως την αγγλική κατοχή και μετά. Αυτοί ήταν: ο Χρίστος Φιλίππου, που χειροτονήθηκε ιερέας της κοινότητας, ο Ιγνάτιος Παπά κι ο Χατζηχαράλαμπος Παπά. Το 1885 λειτούργησε αλληλοδιδακτικό σχολείο με διευθυντή τον Σπύρο Μελιδόνη από τη Σύμη. Το 1906 άρχισε τη λειτουργία του τακτικό κοινοτικό σχολείο που κτίστηκε με δαπάνη της εκκλησίας και με δάσκαλο τον Γεώργιο Ν. Παπαδόπουλο από τη Μαραθάσα. Υπάρχουν ενδείξεις ότι στην περιοχή του Κολοσσιού υφίστατο αρχαίος οικισμός. Από το Κολόσσι προέρχεται πήλινο άγαλμα γυναίκας (του τύπου των Κορών της ακρόπολης των Αθηνών), που χρονολογείται στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα και βρίσκεται σήμερα στο Κυπριακό Μουσείο. Στην περιοχή του Κολοσσιού βρέθηκε επίσης επιγραφή, πιθανώς του 2ου μ.Χ. αιώνα, αφιερωματική στον Απόλλωνα από έναν τεχνίτη, τον οικοδόμο Κιδεκράτη.