Αχαιοί και Κύπρος

Image

Στα Ομηρικά Έπη το όνομα Αχαιοί χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει όλες τις ελληνικές φυλές που είχαν πάρει μέρος στον Τρωικό πόλεμο ˙  το ίδιο και τα ονόματα Αργείοι και Δαναοί. Όμως οι Αχαιοί είναι μια μόνο από τις ελληνικές φυλές, απόγονοι, σύμφωνα προς την αρχαία παράδοση, του Αχαιού, γιου του Ξούθου και εγγονού του Έλληνος. Από τον γενάρχη τους Αχαιό πήραν και το όνομά τους. Ωστόσο γλωσσολογικά πιστεύεται πως το όνομά τους σήμαινε Λαός των Ποταμών.

 

Γενικά: Κατά την Προϊστορική περίοδο, γύρω στο 2000 ή 1900 π.Χ., οι Αχαιοί κατέβηκαν στον ελλαδικό χώρο από τα βόρεια ή τα βορειοανατολικά, ίσως από τα Ουράλια όρη και τις περιοχές της Κασπίας θάλασσας. Το πρώτο κύμα αποίκων - μεταναστών, οι Πρωτοαχαιοί, με φυλετική προέλευση ινδοευρωπαϊκή, αφομοιώθηκε από τους αυτόχθονες. Λίγο αργότερα οι Αχαιοί μετανάστες νίκησαν τους Πελασγούς που προϋπήρχαν στον ελλαδικό χώρο, κι εγκαταστάθηκαν σε διάφορες περιοχές, όπως στη Θεσσαλία. Τελικά συμπτύχθηκαν, κυρίως στην Πελοπόννησο όπου ίδρυσαν ισχυρά και πλούσια κράτη με πιο σημαντική την Αργολίδα με κέντρο τις Μυκήνες. Δημιούργησαν ένα από τους αξιολογότερους πολιτισμούς, τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό. Ήλθαν σε σύγκρουση με τους Κρήτες, πάνω στους οποίους επεβλήθησαν γύρω στο 1400 π.Χ., όμως θαύμαζαν τον μεγάλο Κρητικό Πολιτισμό από τον οποίο πήραν πολλά στοιχεία.

 

Οι Αχαιοί απέκτησαν σημαντική ναυτική δύναμη και επέβαλαν την κυριαρχία τους στο Αιγαίο, θεωρούνται δε από τους πρωτοπόρους λαούς της μετανάστευσης. Εξαπλώθηκαν στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας, κατέβηκαν μέχρι την Κύπρο την οποία ουσιαστικά κατέλαβαν και, δυτικά, έφθασαν μέχρι την Ιταλία (κόλπος του Τάραντος).

 

Η Ιλιάς και η Οδύσσεια, τα δυο μνημειώδη και καθοριστικά Ομηρικά Έπη μπορούν να θεωρηθούν ως τα κορυφαία πνευματικά δημιουργήματα του πολιτισμού τους. Ο ίδιος ο Τρωικός πόλεμος, τον οποίο διεξήγαγαν επικεφαλής των Ελλήνων, είναι ένα από τα κατορθώματά τους.

 

Η κάθοδος των Δωριέων, καθώς και άλλων ελληνικών φύλων, από τον βορρά προς τον νότο, απετέλεσε αποφασιστικό πλήγμα για τον πολιτισμό τους. Οι Δωριείς, ισχυρότεροι και οπλισμένοι με σιδερένια όπλα, ανάγκασαν μέρος των Αχαιών να μετακινηθεί. Με αρχηγό τον Τισαμενό, γιο του Ορέστη, κατέφυγαν στην περιοχή της σημερινής Αχαΐας, εξεδίωξαν τους Ίωνες (που πήγαν στην Αττική) και οργανώθηκαν σε μια συμμαχία 12 πόλεων. Άλλες ομάδες Αχαιών εγκαταστάθηκαν σε νησιά (Λέσβος, Τένεδος κ.α.), στα Μικρασιατικά παράλια και σε άλλα μέρη. Ακόμη, ομάδες Αχαιών και Αρκάδων πήγαν στην Κρήτη, ενώ αποίκησαν και την Κύπρο. Έτσι η κάθοδος και η επιβολή των Δωριέων σήμανε και το τέλος του Μυκηναϊκού Πολιτισμού.

 

 

Α.ΠΑΥΛΙΔΗΣ