Λεβέντειος Πινακοθήκη

Το Λεβέντειο Μουσείο

Image

Η Λεβέντειος Πινακοθήκη βρίσκεται στο κέντρο της Λευκωσίας, επί της οδού Αναστασίου Γ. Λεβέντη (πρώην Λεωνίδου). Eγκαινιάστηκε στις 23 Μαρτιου 2014, πραγματοποιώντας την επιθυμία του Αναστασίου Γ. Λεβέντη να δημιουργηθεί μια δημόσια πινακοθήκη, όπου ο θησαυρός έργων τέχνης που απέκτησε κατά τη διάρκεια της ζωής του να γινόταν προσβάσιμος στους συμπατριώτες του στην Κύπρο.

 

Tο κτίριο: Μετά από διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό το έργο ανέλαβε η Feilden Clegg Bradley Studios. Αριθμώντας πάνω από 4.000 τετραγωνικά μέτρα, το κτήριο με τη λιτή, καθαρή γραμμή του, λειτουργεί με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Χρησιμοποιεί τη γεωθερμική ενέργεια για να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης, αποτελώντας έτσι πρότυπο βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Παράλληλα, η σύγχρονη αισθητική του αγκαλιάζει με τρόπο ιδιαίτερο τις τρεις ξεχωριστές Συλλογές που φιλοξενεί μέσα στους χώρους του, παρουσιάζοντας από μοναδικά έργα τέχνης έως έπιπλα-αντίκες και πορσελάνες.

 

Οι συλλογές:  Η Πινακοθήκη στεγάζει μόνιμα τρεις συλλογές: τη Συλλογή του Παρισιού και την Ελληνική Συλλογή, που συγκροτήθηκαν από τον ίδιο τον συλλέκτη, τον Αναστάσιο Γ. Λεβέντη, καθώς επίσης και την πιο πρόσφατη Κυπριακή Συλλογή.

 

Η Συλλογή του Παρισιού πήρε το όνομά της από το παρισινό διαμέρισμα του συλλέκτη, όπου στεγάστηκε για περισσότερο από μισό αιώνα. Περιλαμβάνει σπουδαία έργα από ένα ευρύ φάσμα ευρωπαϊκής τέχνης, από πολλές καλλιτεχνικές σχολές και τεχνοτροπίες που χρονολογούνται από τον 17ο έως τον 20ό αιώνα, καθώς και έπιπλα εποχής και αντικείμενα τέχνης: ιμπρεσιονιστικές και μεταϊμπρεσιονιστικές δημιουργίες, νεκρές φύσεις του 17ου αιώνα με απόλυτη προσήλωση στη λεπτομέρεια, ανάλαφρες ροκοκό σκηνές, βενετσιάνικες τοπιογραφίες του 18ου αιώνα καθώς και ζωηρόχρωμους πίνακες εκπροσώπων του πουαντιγισμού και του φοβισμού. Δημιουργίες καλλιτεχνών όπως: Juan  de  Arellano,  François  Boucher,  Canaletto,  Jean Baptiste-Camille  Corot, Pierre Auguste Renoir,  Claude  Monet,  Alfred  Sisley,  Camille  Pissarro,  Paul  Signac, Marc Chagall και άλλων.

 

Αντίστοιχα, τα σύγχρονα γλυπτά-φωτιστικά του διεθνούς φήμης designer Michael Anastassiades «δένουν» στον χώρο της Πινακοθήκης με έπιτιλα Louis XVI και πορσελάνες Meissen και Sèvres, που κάποτε συνιστούσαν αναπόσπαστο τμήμα του κομψού διαμερίσματος του κοσμοπολίτη Αναστασίου Γ. Λεβέντη στη φημισμένη Avenue Foch - μία από τις αριστοκρατικότερες λεωφόρους του Παρισιού. Απόηχος αυτού του διαμερίσματος στην «Πόλη του Φωτός» είναι και το δωμάτιο με τη boiserie που μεταφέρθηκε αυτούσιο και στεγάζεται σήμερα στην Πινακοθήκη. Χρειάστηκε εννέα μήνες η εξειδικευμένη ομάδα τεχνικών και συντηρητών για να αποτυπώσει, να συντηρήσει, να συσκευάσει και να μεταφέρει τα 17 ξύλινα τμήματα του δωματίου, το οποίο σήμερα κοσμεί την αίθουσα της Συλλογής του Παρισιού και μεταφέρει νοερά τους επισκέπτες στο Παρίσι του 1960, στο διαμέρισμα με τη θέα στον Πύργο του Άιφελ, εκεί όπου έζησε ο συλλέκτης Αναστάσιος Λεβέντης, εκεί όπου ως πρέσβης της Κύπρου στην UNESCO υποδεχόταν διεθνείς προσωπικότητες και προσκεκλημένους -πρεσβευτές, υψηλόβαθμους αξιωματούχους της

 

Η Συλλογή'Εργων Ελλήνων Καλλιτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα συγκροτήθηκε από έναν αρχικό πυρήνα έργων που αγόρασε ο Αναστάσιος Λεβέντης, το 1973, από τον Ευάγγελο Αβέρωφ-Τοσίτσα, ενώ αργότερα εμπλουτίστηκε και συμπληρώθηκε από το'Ιδρυμα Α. Γ. Λεβέντη.  Σήμερα, ύστερα από τις αγορές που πραγματοποιήθηκαν κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, η Συλλογή αριθμεί περισσότερα από 270 έργα, που καλύπτουν την περίοδο από τα μετεπαναστατικά χρόνια έως το 1970. Τμήματα της Συλλογής εκτέθηκαν στην Αθήνα, τη θεσσαλονίκη, τη Λευκωσία, το Λονδίνο και το παράρτημα της Εθνικής πινακοθήκης στην Κέρκυρα. Παράλληλα, έργα της έχουν φιλοξενηθεί σε εκθέσεις σε μουσεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχουν συμπεριληφθεί σε πολλές  μελέτες της νεοελληνικής τέχνης.  Σ’ αυτή τη Συλλογή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, έργα των ζωγράφων της Σχολής του Μονάχου, νεωτερικές συνθέσεις του Περικλή Πανταζή, δημιουργίες καλλιτεχνών που εικονογραφούν το πέρασμα προς τον νέο αιώνα και τα διδάγματα του μοντερνισμού, που συμπαρατίθενται με ακαδημαϊκές διατυπώσεις, έως τις κατακτήσεις της Γενιάς του ’30 και τη μεταπολεμική ζωγραφική, με τα ονόματα των μεγάλων δασκάλων του 20ού αιώνα, παρθένη, Μαλέα, Παπαλουκά, και τους νεότερους Τσαρούχη, Γκίκα, Μόραλη.

 

Η Κυπριακή Συλλογή εστιάζει κυρίως σε έργα της πρώτης γενιάς Κυπρίων καλλιτεχνών από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι τη δεκαετία του 1930. ‘Αρχισε να δημιουργείται μετά το θάνατο του Αναστάσιου Λεβέντη. Απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη ήταν η Κυπριακή Συλλογή να επικεντρωθεί, σε πρώτο στάδιο, στα έργα της πρώτης γενιάς καλλιτεχνών και κάποιων καλλιτεχνών της δεύτερης γενιάς, οι οποίοι δημιούργησαν στο ίδιο θεματολογικό και υφολογικό με τους πρώτους πνεύμα: Κάσιαλος, Κισσονέργης, Διαμαντής, Κάνθος, Χρ.Σάββα. Ένα σημαντικό έργο που εκτίθεται στο χώρο αυτό είναι το μνημειακό έργο του Αδαμάντιου Διαμαντή «Ο κόσμος της Κύπρου»,  το οποίο έχει δώσει επί δανείω για 30 χρόνια το Τελλόγλειο Ίδρυμα της Θεσσαλονίκης, στο οποίο ανήκει το συγκεκριμένο έργο.

 

Αρχικά Μουσείο

Στις 20 Απριλίου 1985, τέσσερα χρόνια πριν ανοίξει τις πόρτες του το μουσείο στο κοινό, ιδρύθηκε ο Σύνδεσμος Φίλων του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας με πρόεδρο τον Ιωάννη Χριστοφίδη, πρώην Υπουργό Εξωτερικών, και μέλη του ΔΣ τον Κωνσταντίνο Αιμιλιανίδη, την Αγνή Μιχαηλίδου, τη Φωτεινή Παπαδοπούλου, τον Ζήνωνα Σεβέρη, τον Χαρίλαο Δίκαιο και τη Λεόνη Παρασκευαΐδου.

 

Η δημιουργία του στόχευε και εξακολουθεί να στοχεύει στη λειτουργία του ως μεσάζοντος Σώματος μεταξύ κοινού και Μουσείου. Η ηθική και υλική ενίσχυση, ο εμπλουτισμός των Συλλογών του Μουσείου, η διαφώτιση του κοινού και η παροχή πληροφοριών για το Μουσείο, η προώθηση έρευνας σε θέματα που συνδέονται με το Μουσείο, η διοργάνωση εκδηλώσεων, η εξεύρεση χρημάτων για σκοπούς λειτουργίας του Μουσείου αποτελούσαν και αποτελούν δείγματα των ευρύτερων στόχων και δραστηριοτήτων του Συνδέσμου.

 

Με την καθοδήγηση των προέδρων που ακολούθησαν, Ανδρέα Λοΐζου, Κωσταντίνου Αιμιλιανίδη και της νυν προέδρου Ελένης Γιωρκάτζη, η προσφορά του Συνδέσμου τα 30 αυτά χρόνια ήταν τεράστιας σημασίας.

 

Με τις πρώτες του κιόλας δραστηριότητες (μικρές εκθέσεις, διαλέξεις, σεμινάρια, κονσέρτο και προβολή ταινίας), ο Σύνδεσμος έφερε κοντά τους πολίτες που αγκάλιασαν με τη σειρά τους την ιδέα δημιουργίας ενός ιστορικού μουσείου για τη Λευκωσία.

 

Ουσιαστική υπήρξε η πρώτη μεγάλη δωρεά του Συνδέσμου στο Μουσείο 29 μεσαιωνικών αγγείων. Για την αγορά τους εξασφαλίστηκαν πόροι από ειδικές εισφορές του Μιχαλάκη Κουλουμπρή, της εταιρείας J.N. Christofides Ltd, και του ξενοδοχείου Κέννεντυ.

 

Ιδρυτικά Μέλη του Συνδέσμου πρόσφεραν στη συνέχεια στο Μουσείο προσωπικές τους συλλογές για στήριξη του οράματος. Ένας από αυτούς υπήρξε ο Λέλλος Δημητριάδης, ο οποίος δώρισε παλαιούς χάρτες της Λευκωσίας και παλαιά βιβλία και γκραβούρες, ο Κωνσταντίνος Αιμιλιανίδης που δώρισε χάρτες, διάφορα έγγραφα, μεσαιωνικά αντικείμενα, έπιπλα και βιβλία, η Αγνή Μιχαηλίδου που δώρισε συλλογή από παλιές φωτογραφίες της Λευκωσίας, διάφορα αντικείμενα που αφορούν την αστική ζωή στη Λευκωσία στις αρχές του 1900 και πολλά άλλα Μέλη του Συνδέσμου συνεχίζουν να υποστηρίζουν την κοινωνική και πολιτιστική προσφορά του Μουσείου.

 

Ο Σύνδεσμος συνέβαλλε και συμβάλλει επίσης ενεργά στη λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων αλλά και στη λειτουργία του πωλητηρίου του Μουσείου.

 

Το 2018 ο Σύνδεσμος Φίλων διαφοροποίησε το καταστατικό του με σκοπό να συμπεριλάβει υπό τη φροντίδα του και τη Λεβέντειο Πινακοθήκη. Με ανανεωμένη επωνυμία ο «Σύνδεσμος Φίλων του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας και της Λεβεντείου Πινακοθήκης» λειτουργεί και ενισχύει τις δράσεις του προς όφελος του Μουσείου και της Πινακοθήκης.

 

 

Πηγές:

Φώτο Γκάλερι

Image
Image
Image
Image