Κορωνοϊός

Η μεγάλη πανδημία γρίππης του 2020

Image

Κοροναϊός, κορονοϊός (COVID 19) είναι ιός o oποίος έχει πάρει την ονομασία του από την χαρακτηριστική εμφάνισή τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, όπου διακρίνονται εξογκώματα περιμετρικά των ιικών σωματιδίων σαν στέμμα, το οποίο στα λατινικά λέγεται «κορόνα» (λατινικά: corona). Ένας κοροναϊός ήταν υπεύθυνος για ένα ξέσπασμα οξέως σοβαρού αναπνευστικού συνδρόμου (ΣΟΑΣ, διεθνώς γνωστό ως SARS) το οποίο άρχισε το 2002 στη Κίνα. Ένα άλλο είδος κοροναϊού προκάλεσε το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής το 2012 (MERS). Μέχρι το 2019 είχαν καταγραφεί 2.468 κρούσματα με 851 θανάτους (θνητότητα περίπου 34,5 %).

 

Ο COVID-19 -όπως ονόμασε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το νέο κορωνοϊό πρωτοεμφανίστηκε στην πόλη Ουχάν της επαρχίας Χουμπέι, την μεγαλύτερη πόλη της κεντρικής Κίνας. Αν και η πραγματική πηγή προέλευσης του ιού παραμένει άγνωστη συνδέθηκε με την αγορά άγριων ζώων της πόλης. Σύμφωνα με την υγειονομική επιτροπή του Ουχάν ο ιός μεταδόθηκε μεταξύ των ημερομηνιών 12- 29 Δεκεμβρίου 2020.

 

Αρχικά οι κινεζικές υπηρεσίες υγείας δε μπορούσαν να ταυτοποιήσουν τη μυστηριώδη μορφή πνευμονίας που είχε αρχίσει να εξαπλώνεται, με τους ειδικούς να αποκλείουν την επιστροφή του θανάσιμου ιού SARS. Πολύ γρήγορα οι αριθμοί των νέων κρουσμάτων στην Κίνα άρχισαν να πολλαπλασιάζονται.  Στις 7  Ιανουαρίου 2020, οι πρώτες κινεζικές αναλύσεις επιτρέπουν τον εντοπισμό του νέου κορωνοϊού. Επιβεβαιώθηκε ότι ο κοροναϊός προήλθε από άγρια ζώα που πωλούνταν στην αγορά του Ουχάν.

 

Ο COVID 19  πλήττει τα κύτταρα κάτω από τον λάρυγγα, περνώντας βαθιά στους αεραγωγούς των πνευμόνων, σε αντίθεση με τους απλούς ιούς της γρίπης που αρχίζουν προσβάλλοντας τη μύτη και τον λαιμό. Ο κοροναϊός φθάνει σε αυτά τα κύτταρα μέσω ρινικών ρευστών εκκρίσεων της μύτης και του λαιμού οι οποίες αναρροφώνται και κατεβαίνουν προς την τραχεία. Στην περίπτωση που κάποιος έχει κολλήσει τον κοροναϊό κινδυνεύει άμεσα με πνευμονία από την αναρρόφηση τέτοιων εκκρίσεων.

 

Μέχρι τις 26 Δεκεμβρίου 2020 περισσότεροι από 79,59 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναφερθεί να έχουν προσβληθεί από το νέο κοροναϊό σε παγκόσμιο επίπεδο και 1.747.803 έχουν πεθάνει, σύμφωνα με την καταμέτρηση του Reuters.

 

Κρούσματα μολύνσεων έχουν αναφερθεί σε περισσότερες από 210 χώρες και περιοχές, από τον εντοπισμό των πρώτων περιστατικών στην Κίνα, το Δεκέμβριο του 2019.

 

Πρώτος συναγερμός

Ο πρώτος συναγερμός φθάνει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟY) την 31η Δεκεμβρίου 2019.

Το πρώτο κρούσμα μόλυνσης εκτός της επικράτειας της Κίνας, στην Ταϊλάνδη, καταγράφεται στις 2 Ιανουαρίου 2020, πριν από άλλα σε κράτη της Ασίας. Αρχίζουν έλεγχοι και εξετάσεις επιβατών σε μεγάλα διεθνή αεροδρόμια.

 

Στις 31 Δεκεμβρίου 2019 η Κίνα ειδοποιεί τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για 27 κρούσματα μιας «ιογενούς πνευμονίας» στην κεντρική πόλη Ουχάν της επαρχίας Χουμπέι. Οι αρχές κλείνουν μια αγορά στην πόλη την επόμενη μέρα, αφού ανακαλύπτουν ότι ορισμένοι ασθενείς είναι προμηθευτές ή έμποροι.

 

Στις 11 Ιανουαρίου 2020, οι αρχές της Κινας ανακοινώνουν τον πρώτο θάνατο και από τότε η ανακοίνωση θανάτων από τον ιό ήταν καθημερινή. Η κατάσταση ξέφυγε νωρίς ενώ πόλεις εκατομμυρίων ανθρώπων τέθηκαν σε καραντίνα. Αν και το Πεκίνο ανακοίνωσε μέτρα για όλες τις περιοχές της χώρας ήταν ήδη αργά. Σύντομα το παγκόσμιο θα αντιλαμβανόταν ότι ο νέος ιός αποτελούσε σοβαρή απειλή για τον πλανήτη.

 

Στις 20 Ιανουαρίου 2020, Κινέζος επιδημιολόγος επιβεβαιώνει ότι η ασθένεια μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κρούσματα εντοπίζονται σε σχεδόν τις μισές κινεζικές επαρχίες και μεγαλουπόλεις όπως το Πεκίνο, η Σαγκάη και η Σεντζέν. Μία ημέρα αργότερα ανακοινώνεται ο εντοπισμός του πρώτου κρούσματος στις ΗΠΑ.

 

Την 24η Ιανουαρίου 2020 αναφέρονται οι δύο πρώτοι θάνατοι πέραν της εστίας της επιδημίας, ένας στη Χεμπέι, την επαρχία που περιβάλλει το Πεκίνο, ο δεύτερος κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία. Τρία κρούσματα επιβεβαιώνεται στη Γαλλία, τα πρώτα στην Ευρώπη.

 

Την 30ή Ιανουαρίου το Παρίσι ανακοινώνει το έκτο κρούσμα στη Γαλλία και το πρώτο κρούσμα μετάδοσης του κορωνοϊού στο γαλλικό έδαφος. Η Ρωσία ανακοινώνει ότι κλείνει τα σύνορα με την Κίνα, μήκους 4.250 χιλιομέτρων.

 

Την ίδια ημέρα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτήρισε την επιδημική έξαρση του νέου κορωνοϊού κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε διεθνές επίπεδο (PHEIC).

Stiw  Φεβρουαρίου στις Φιλιππίνες, το υπουργείο Υγείας ενημερώνει τον ΠΟY για τον πρώτο θάνατο εκτός της επικράτειας Κίνας, ενός Κινέζου επισκέπτη από την Ουχάν.

 

 Στον χάρτη των κρουσμάτων προστίθενται καθημερινά νέες χώρες. Νότια Κορέα, Ιράν, Φιλιππίνες, Βρετανία, Πορτογαλία, Ελβετία, Μαλαισία, Ταϊλάνδη, Ισπανία, Ιταλία, Ιαπωνία, Αυστραλία, Ισραήλ, Λίβανος. 

 

Μετά την εμφάνιση του στην Ιταλία η εξάπλωση της επιδημίας στη γηραιά ήπειρο πήρε ανησυχητικές διαστάσεις. Τα κρούσματα που ανακοινώνονται σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν ως κοινό παρονομαστή το γεγονός ότι οι ασθενείς είχαν ταξιδέψει τις προηγούμενες ημέρες στη Βόρεια Ιταλία. Περιοχές της χώρας μπαίνουν σε καραντίνα ενώ λαμβάνονται μέτρα από την Κυβέρνηση για περιορισμό της μετάδοσης.

 

Η Ιταλία κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης.  Σε δηλώσεις του, στις 24 Φεβρουαρίου 2020, ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε, εξηγεί πώς εξαπλώθηκε ο ιός στη χώρα. «Ο κορωνοϊός εξαπλώθηκε και επειδή ένα νοσοκομείο δεν τήρησε πλήρως το επιβεβλημένο πρωτόκολλο».Η Ιταλία σύντομα γίνεται δεύτερη παγκοσμίως σε αριθμό κρουσμάτων. Τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, 8ης Μαρτίου 2020, ο Ιταλός πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι ολόκληρη η περιφέρεια της Λομβαρδίας καθώς και 14 ακόμα περιοχές μπαίνουν σε καραντίνα. Σταματώντας έτσι τον χρόνο για περίπου 16 εκατομμύρια ανθρώπων.

 

Πέραν της Ιταλίας, Νότιος Κορέα και Ιράν είναι οι επόμενες χώρες που δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα από τον κορωνοϊό με τα κρούσματα να ξεπερνάνε τις επτά χιλιάδες.

 

Ακυρώνονται εκδηλώσεις ανά το παγκόσμιο ενώ η διεξαγωγή μεγάλων αθλητικών γεγονότων, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Euro 2020, είναι αμφίβολη.

 

Στις  26 Φεβρουαρίου 2020, επιβεβαιώνεται το πρώτο κρούσμα στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη. Ταχύτατη αύξηση των κρουσμάτων στη χώρα σημειώνεται τις επόμενες μέρες.

 

Στις 11 Μαρτίου 2020, μετά από δύο μήνες μετά την πρώτη εμφάνιση του κοροναϊού στην επαρχία Ουχάν της Κίνας και της μετέπειτα σταδιακής εξάπλωσης του σε όλον τον κόσμο, o Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κηρύττει «πανδημία» τον Covid-19.

 

Μέχρι τις 16 Μαρτίου 2020, ο φονικός ιός ξαπλώνεται  σε 117 χώρες στον κόσμο, με πάνω από 169.000 κρούσματα, και προκαλεί τον θάνατο 6.500  ανθρώπων.

 

Στις 10 Απριλίου οι παγκόσμιοι θάνατοι φτάνουν τις 100.000 και οι επιβεβαιωμένες μολύνσεις υπερβαίνουν τα 1,6 εκατομμύρια.

 

Στις 15 Μαΐου οι παγκόσμιοι θάνατοι ξεπερνούν τις 300.000 και οι επιβεβαιωμένες μολύνσεις πλησιάζουν τα 4,5 εκατομμύρια.

 

Στις 28 Ιουνίου οι παγκόσμιοι θάνατοι ξεπερνούν τις 500.000 και τα επιβεβαιωμένα κρούσματα τα 10 εκατομμύρια.

 

Ως και τις 22 Νοεμβρίου 2020 είχαν επιβεβαιωθεί πάνω από 58,5 εκατομμύρια κρούσματα σε 215 χώρες και περιοχές, είχαν σημειωθεί περισσότεροι από 1,38 εκατομμύρια θάνατοι που οφείλονται στη νόσο και είχαν ανακάμψει περισσότεροι από 40,2 εκατομμύρια άνθρωποι.

 

Η εξάπλωση του ιού στην Κύπρο

Πριν ακόμη κάνει την εμφάνιση του ο ιός στην Κύπρο η Κυβέρνηση άρχισε να παίρνει μέτρα κατά της εξάπλωσης της επιδημίας, μεταξύ άλλων και το κλείσιμο τεσσάρων οδοφραγμάτων, απόφαση  η οποία προκάλεσε την αντίδραση κομμάτων και πολιτών. Το Σάββατο 29 Φεβρουαρίου 2020 πολίτες συγκεντρώθηκαν στο  οδόφραγμα της οδού  Λήδρας όπου διαμαρτυρήθηκαν για την απόφαση της Κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για πολιτική σκοπιμότητα. Η Κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση για το κλείσιμο των οδοφραγμάτων είναι καθαρά για σκοπούς υγείας.

 

Το απόγευμα της 3ης Μαρτίου 2020, γνωστοποιήθηκε από τον υπουργό Υγείας  ότι η Κύπρος μπήκε στον χάρτη που καταγράφει τα κρούσματα του νέου ιού. Πρώτο κρούσμα,  25χρονος ο οποίος επέστρεψε από το Μιλάνο στις 26 Φεβρουαρίου. Δεύτερο κρούσμα ο 64χρονος Διευθυντής της Καρδιοχειρουργικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ο οποίος βρισκόταν στο Southampton και επέστρεψε στην Κύπρο στις 3 Μαρτίου, από το αεροδρόμιο του Gatwick με προορισμό το αεροδρόμιο της Λάρνακας. Μετά την άφιξη του και για πέντε ημέρες ο γιατρός εργαζόταν κανονικά στο νοσοκομείο και εξέταζε ασθενείς. Ασθενείς του δημόσιου νοσηλευτηρίου όπου εργάζεται ο 64χρονος, ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό καθώς και οι συνταξιδιώτες και του 64χρονου, εντοπίζονται και ενημερώνονται. Υπό το φόβο της εξάπλωσης το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας τέθηκε σε πλήρη καραντίνα.

 

Στις 10 Μαρτίου ανακοινώθηκετο πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα. Πρόκειται για 65χρονη Γερμανίδα τουρίστρια που ταξίδεψε στα κατεχόμενα από την πόλη Balingen της Γερμανίας με γκρουπ 30 ατόμων. Μέχρι τις 15 Μαρτίου 2020 τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στις ελεύθερες περιοχές ανήλθαν στα 33 και έξι στα κατεχόμενα.

 

Στις 21 Μαρτίου επιβεβαιώθηκε ο πρώτος νεκρός από κορονοϊό.

 

Στις 8 Νοεμβρίου 2020 ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων ανήλθε στους 5987. 

 

Μέτρα της κυβέρνησης

Δρακόντεια μέτρα για περιορισμό της εξάπλωσης της επιδημίας στην Κύπρο πήρε η κυβέρνηση στις 15 Μαρτίου με αφαρμογή από την 6η μετά μεσημβρινή της 16ης Μαρτίου, 2020 και  ισχύει μέχρι την 30η Απριλίου του 2020:

 

  • Κλείνουν όλες οι ιδιωτικές επιχειρήσεις 
  • Η είσοδος στη χώρα δεν θα επιτρέπεται σε κανέναν, πλην όσων μπορούν να προσκομίσουν βεβαίωση εξέτασης για τον κορωνοϊό από πιστοποιημένα ιατρικά κέντρα.«Όσοι εκπληρούν τις εν λόγω προϋποθέσεις, θα τίθενται υποχρεωτικά υπό περιορισμό (καραντίνα) για 14 μέρες, σε χώρους φιλοξενίας που θα καθορίζει η Κυπριακή Δημοκρατία.
  • χορήγηση επιδόματος 750 ευρώ στους φοιτητές που επιλέξουν να παραμείνουν στην χώρα φοίτησής τους. 

 

Μετά από νέα έξαρση κρουσμάτων  κορωνοϊού το Φθινόπωρο στις 22 Οκτωβρίου η κυβέρνηση προχώρησε στη λήψη ειδικών μέτρων στις επαρχίες Λεμεσού και Πάφου. Τα μέτρα στη συνέχεια αφαρμόστηκαν σε ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου. Συγκεκριμένα:

  • Για χώρους εστίασης: 75 άτομα σε εσωτερικούς 150 σε εξωτερικούς με αποστάσεις τα 3 τμ μέσα και 2τμ απόστασης έξω.
  • Έξι άτομα σε κρατήσεις τραπεζιών
  • Αθλητικοί Αγώνες κεκλεισμένων των θυρών με την τήρηση των πρωτοκόλλων
  • Λειτουργία θεάτρων/ cinema/ χώρων εκδηλώσεων με το 50% πληρότητα
  • Αναγκαστική μάσκα για άτομα άνω των 12 ετών και σε ανοιχτούς χώρους πλην αθλησης
  • Απαγορεύεται τα κοκτέιλ πάρτι σε γάμους, εκδηλώσεις, συνέδρια κτλ. Επιτρέπεται μόνο γεύμα με μέγιστο αριθμό τα 350 άτομα
  • Για εκκλησιασμούς και άλλες θρησκευτικές τελετές ισχύει το πρωτόκολλο της Αρχιεπισκοπής (αποστάσεις, μάσκες κλπ)
  • Επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου/φαρμακεία θα εξυπηρετούν μέχρι τις 9 το πρωί άτομα με αναπηρίες και άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες/ηλικιωμένους.

 

Το εμβόλιο 

Στις 21 Δεκεμβρίου 2020 ο  Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ανακοίνωσε ότι συνέστησε την υπό όρους χορήγηση άδεια κυκλοφορίας του εμβολίου που ανέπτυξαν οι Pfizer/BioNTech για την πρόληψη της νόσου του κορονοϊού COVID-19 σε άτομα από 16 ετών και άνω. Η έγκριση του EMA ανοίγει επισήμως πλέον τον δρόμο για την χορήγηση της πρώτης άδειας κυκλοφορίας εμβολίου κατά του κορονοϊού στην ΕΕ.  Στην ανακοίνωσή του ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ανέφερε ότι ολοκλήρωσε την αυστηρή αξιολόγησή του για τον εμβόλιο των Pfizer/BioNtech, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι πλέον είναι διαθέσιμα επαρκή αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την ποιότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Ως εκ τούτου συστήνει επισήμως τη χορήγηση υπό όρους άδειας κυκλοφορίας.

 

"Τα σημερινά θετικά νέα είναι ένα σημαντικό βήμα προόδου στον αγώνα μας ενάντια σε αυτήν την πανδημία, η οποία έχει προκαλέσει ταλαιπωρία και προβλήματα για τόσους πολλούς", δήλωσε η Emer Cooke, Εκτελεστική Διευθύντρια του EMA. "Επιτύχαμε αυτό το ορόσημο χάρη στην αφοσίωση επιστημόνων, γιατρών, ερευνητών και των εθελοντών που συμμετείχαν στις δοκιμές δοκιμών, καθώς και πολλών εμπειρογνωμόνων από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ".

 

"Η ενδελεχής αξιολόγησή μας σημαίνει ότι μπορούμε με βεβαιότητα να διαβεβαιώσουμε τους πολίτες της ΕΕ για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα αυτού του εμβολίου και ότι πληροί τα απαραίτητα πρότυπα ποιότητας. Ωστόσο, η δουλειά μας δεν σταματά εδώ. Θα συνεχίσουμε να συλλέγουμε και να αναλύουμε δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα αυτού του εμβολίου για την προστασία των ατόμων που λαμβάνουν το εμβόλιο στην ΕΕ", συμπλήρωσε η Cooke.

 

Σύμφωνα με τον EMA, μια πολύ μεγάλη κλινική δοκιμή έδειξε ότι το εμβόλιο ήταν αποτελεσματικό στην πρόληψη της νόσου COVID‑19 σε άτομα ηλικίας από 16 ετών και άνω.

 

Στην κλινική δοκιμή συμμετείχαν περίπου 44.000 άτομα συνολικά. Οι μισοί έλαβαν το εμβόλιο και οι μισοί έλαβαν εικονικό φάρμακο, ενώ οι εθελοντές δεν ήξεραν εάν έλαβαν το εμβόλιο ή το palcebo.

 

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου υπολογίστηκε βάσει των αποτελεσμάτων επί περισσότερων των 36.000 ατόμων ηλικίας από 16 ετών και άνω (συμπεριλαμβανομένων ατόμων άνω των 75 ετών) που δεν είχαν κανένα σημάδι προηγούμενης λοίμωξης. Η μελέτη έδειξε μείωση κατά 95% στον αριθμό των συμπτωματικών περιστατικών COVID-19 στα άτομα που έλαβαν το εμβόλιο (8 περιπτώσεις επί συνόλου 18.198 εμφάνισαν συμπτώματα COVID-19) σε σύγκριση με τα άτομα που έλαβαν το εικονικό φάρμακο (162 περιπτώσεις επί συνόλου 18.325 εμφάνισαν συμπτώματα της νόσου). Αυτό σημαίνει ότι το εμβόλιο εμφάνισε 95% αποτελεσματικότητα στην κλινική δοκιμή.

 

Η κλινική δοκιμή, σύμφωνα πάντα με τον EMA, έδειξε επίσης περίπου 95% αποτελεσματικότητα στους συμμετέχοντες με κίνδυνο εμφάνισης σοβαρής εκδήλωσης της νόσου COVID-19, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με άσθμα, χρόνια πνευμονική νόσο, διαβήτη, υψηλή αρτηριακή πίεση ή δείκτη μάζας σώματος ≥ 30 kg / m2. Η υψηλή αποτελεσματικότητα δεν επηρεάστηκε από το φύλο, τη φυλή ή την εθνικότητα των εθελοντών.

 

Το εμβόλιο χορηγείται σε δύο δόσεις, με διαφορά τουλάχιστον 21 ημερών. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου ήταν συνήθως ήπιες ή μέτριες και υποχώρησαν εντός ολίγων ημερών μετά τον εμβολιασμό. Οι παρενέργειες περιελάμβαναν πόνο και πρήξιμο στο σημείο του εμβολιασμού, κόπωση, πονοκέφαλο, πόνο στους μυς και στις αρθρώσεις, ρίγη και πυρετό.

 

 Στις 26 Δεκεμβρίου 2020 έφτασε στην Κύπρο με εμπορική πτήση, η πρώτη δόση των εμβολίων κατά του κορωνοΐου, των εταιρειών Pfizer/BionTech. Περιλαμβάνει συνολικά 1950 φιαλίδια του εμβολίου με το κάθε ένα από τα φιαλίδια να περιέχει πέντε δώσεις του εμβολίου.

Οι πρώτοι εμβολιασμοί άρχισαν στις 27 Δεκεμβρίου και έγιναν σε διαμένοντες σε οίκο ευγηρίας (Μέλαθρον Ευγηρίας Λευκωσίας) και σε ιατρό και νοσηλευτή στο Νοσοκομείο Αναφοράς.

Τα εμβόλια φυλάσσονται σε θερμοκρασίες -75 βαθμούς Κελσίου, στα δύο ειδικά-ψυγεία βαθιάς ψύξης, τα οποία παρέλαβε η Δημοκρατίας, αξίας 15 χιλιάδων ευρώ το ένα.

Φώτο Γκάλερι

Image
Image
Image
Image
Image
Image