Η Προοδευτική Κίνηση Καθηγητών αποτελεί μία από τις ιστορικότερες, πιο ενεργές και μαχητικές συνδικαλιστικές παρατάξεις στον χώρο της Μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο. Δραστηριοποιείται στο πλαίσιο της ΟΕΛΜΕΚ (Οργάνωση Ελλήνων Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Κύπρου), εκπροσωπώντας την αριστερή και ευρύτερα προοδευτική πτέρυγα των καθηγητών και συνδέεται ιδεολογικά με το ΑΚΕΛ.
Η Ίδρυση και τα Πρώτα Χρόνια
Χρονολογία Ίδρυσης: Η κίνηση ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 (πριν από περίπου 45+ χρόνια). Η ιδρυτική συνέλευση πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία από μια μικρή ομάδα οκτώ προοδευτικών καθηγητών. Πρώτος επικεφαλής και ιστορικό στέλεχος της κίνησης υπήρξε ο μακαριστός Ανδρέας Σταύρου. Η ίδρυση έγινε σε μια ιδιαίτερα πολωμένη και δύσκολη πολιτική περίοδο για την Κύπρο, λίγα χρόνια μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974. Οι αριστεροί και δημοκρατικοί εκπαιδευτικοί αντιμετώπιζαν έντονες πιέσεις και διώξεις από συντηρητικά στοιχεία που κυριαρχούσαν τότε στα σχολεία και τον συνδικαλισμό.
Βασικές Ιδεολογικές Αρχές και Στόχοι
Η Προοδευτική Κίνηση Καθηγητών διαμορφώθηκε γύρω από συγκεκριμένους άξονες, τους οποίους υπηρετεί μέχρι σήμερα:
- Προάσπιση του Δημόσιου Σχολείου: Αγώνας για ένα δωρεάν, ανθρώπινο, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό σχολείο, μακριά από εμπορευματοποίηση.
- Αντιφασιστική και Αντιρατσιστική Δράση: Αντίσταση σε εθνικιστικές, σοβινιστικές ή ακροδεξιές ιδεολογίες μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα.
- Επαναπροσέγγιση: Στήριξη των προσπαθειών ειρηνικής συμβίωσης και επαναπροσέγγισης μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με όραμα μια επανενωμένη Κύπρο.
- Συνδικαλιστική Διεκδίκηση: Προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των καθηγητών (μόνιμων, συμβασιούχων και αντικαταστατών) ενάντια σε οικονομικές περικοπές και αντιπαιδαγωγικές μεταρρυθμίσεις.
Ιστορικοί Σταθμοί και Πορεία
- Ανάπτυξη και Εδραίωση: Με την πάροδο των δεκαετιών, η παράταξη μεγάλωσε, οργανώθηκε σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου και απέκτησε ισχυρά ερείσματα ανάμεσα στους καθηγητές.
- Εκλογικές Επιτυχίες: Σταδιακά αύξησε τα ποσοστά της στις εκλογές της ΟΕΛΜΕΚ. Χαρακτηριστικά, το 2014 κατέγραψε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά της ιστορίας της (23,36%), κερδίζοντας σημαντικές έδρες στο Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο (ΚΔΣ) της οργάνωσης. Στις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2026 η Προοδευτική είχε αυξημένα ποσοστά (28,56%) κατά 4,4% και κατά μια έδρα επιπλέον (από 5 σε 6).
- Ηγεσία στην ΟΕΛΜΕΚ: Μέσα από συνεργασίες και εκλογικές διαδικασίες, στελέχη της Προοδευτικής έχουν αναλάβει κατά καιρούς την προεδρία ή άλλες καίριες θέσεις στη Γραμματεία της ΟΕΛΜΕΚ, επηρεάζοντας άμεσα τις αποφάσεις του κλάδου.
- Πρόσφατοι Αγώνες: Τα τελευταία χρόνια, η Προοδευτική πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις ενάντια στις εξετάσεις ανά τετράμηνο (οι οποίες τελικά καταργήθηκαν), στον αγώνα για τη μονιμοποίηση των εκπαιδευτικών αορίστου χρόνου (30μηνοι) και στην υπεράσπιση του εργασιακού καθεστώτος των νέων καθηγητών.
Πηγές:
- Polignosi
- ΟΕΛΜΕΚ
- Διάλογος: Απεβίωσε ο πρώτος πρόεδρος της Προοδευτικής