Ιουλία

Κόρη του Ρωμαίου αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου από την πρώτη του γυναίκα, τη Σκριβωνία. Η Ιουλία θεοποιήθηκε στην Κύπρο, ενόσω ζούσε, και λατρεύθηκε ως θεά στην Πάφο, όπως εξάλλου μαρτυρείται και από επιγραφή που βρέθηκε και που αναφέρει:

 

[ου]λίαν θεάν Σεβαστήν

θυγατέρα Αὐτοκράτορος

Καίσαρος θεοῦ, υἱοῦ θεο[ῦ]

Σεβαστοῦ, γυναῖκα δέ Ἀγ[ρίππα].

 

Η επιγραφή είναι γραμμένη σε βάση αγάλματος που θα πρέπει να παρίστανε, βέβαια, τη «θεά» Ιουλία και που είχε στηθεί στον ναό της Αφροδίτης στην Παλαίπαφο. Στην επιγραφή, κι ο πατέρας της Οκταβιανός Αύγουστος αναφέρεται ως «θεός, υἱός θεοῦ».

 

Εκτός από την θεοποίηση των εκάστοτε ισχυρών (θεσμός που εφαρμόστηκε στην Κύπρο από την αμέσως προγενέστερη της Ρωμαϊκής, Ελληνιστική εποχή), οι Πάφιοι εισήγαγαν το 15 π.Χ. και ημερολόγιο, το λεγόμενο αυτοκρατορικό*, του οποίου οι ονομασίες των 12 μηνών ήσαν παρμένες κυρίως από ονόματα μελών της οικογένειας του Οκταβιανού Αυγούστου. Ένας από τους μήνες ονομαζόταν Ιουλαίος* από το όνομα της «θεάς» Ιουλίας.

 

Η Ιουλία είχε αρχικά παντρευτεί τον στρατιωτικό Μάρκο Βιψάνιο Αγρίππα, φίλο του πατέρα της, κι ύστερα τον Τιβέριο, τον μετέπειτα αυτοκράτορα. Ο γάμος της με τον Αγρίππα έγινε γύρω στο 15 π.Χ., κι αυτή την εποχή στήθηκε, ίσως, και το άγαλμά της στον ναό της Πάφου. Αργότερα όμως η «θεά» Ιουλία κατηγορήθηκε ότι προσέβαλλε την αυτοκρατορική της οικογένεια εξαιτίας του έκλυτου βίου της, γι' αυτό κι εξορίστηκε από τον πατέρα της. Τότε πιθανότατα καταργήθηκε και από «θεά» της Πάφου, ενώ το 2 π.Χ., όταν οι Πάφιοι αναθεώρησαν το ημερολόγιό τους, άλλαξαν και την ονομασία του Ιουλαίου μηνός τους.

 

Γενικότερα για τις θεοποιήσεις βασιλιάδων, αυτοκρατόρων και μελών των οικογενειών τους στην Κύπρο, για μεν την Ελληνιστική εποχή βλέπε λήμμα Πτολεμαίοι και Κύπρος, για δε τη Ρωμαϊκή εποχή βλέπε λήμμα Ρώμη και Κύπρος.