Καλαμοζάμπης

Image

Himantopus himantopus. Οικογένεια: Charadriidae. Είναι πουλί παρυδάτιο που ζει και γεννά σε βάλτους και κοντά σε λιμνάζοντα νερά, χαρακτηρίζεται δε από τις πολύ μακριές κνήμες του που το βοηθούν να μπαίνει σε βαθύτερα νερά για να βρίσκει την τροφή του. Ήταν γνωστό στους αρχαίους Έλληνες με την ονομασία ἱμαντόπους, έχουμε δε και σχετική περιγραφή του: ...αἱ δ' ἱμαντόποδες λεπτοῖς μέν σκέλεσι χρῶνται καί ἔχουσι τήν προσηγορίαν ἐκ τούτου˙ καινόν δ' ἐπ' αὐτῶν ἐστίν, ὅτι τήν κάτωθεν γένυν ἔχοντες πεπηγυῖαν, μόνον κινοῦσι τήν ἄνωθεν...

 

Η αρχαία ελληνική ονομασία του, είναι σήμερα η επιστημονική του. Στην Κύπρο το πουλί λέγεται καλαμοζάμπης επειδή οι ζάμπες (=κνήμες) του μοιάζουν με καλάμια.

 

Το χρώμα του καλαμοζάμπη είναι άσπρο, φέρει δε μαύρο μανδύα στη ράχη που καλύπτει τις φτερούγες του˙ οι κνήμες του είναι ροζ, το δε λεπτό του ράμφος είναι μαύρο. Κατά την εποχή της αναπαραγωγής, το πίσω μέρος της κεφαλής του αρσενικού μαυρίζει και οι κνήμες του παίρνουν ένα έντονο κόκκινο χρώμα. Στο θηλυκό οι γαλάτες και ο μανδύας της ράχης είναι χρώματος καφέ. Όταν τα πουλιά αυτά πετούν, τα μακριά πόδια τους προεξέχουν περί τα 16 εκατοστόμετρα από την ουρά, ενώ το κάτω μέρος των φτερούγων τους φαίνεται να είναι κατάμαυρο.

 

Ο καλαμοζάμπης γεννά στη λεκάνη της Μεσογείου, στην Κασπία και στη Μαύρη Θάλασσα, στο Ιράκ και ανατολικότερα, στην Ινδία και στην Κίνα. Διαχειμάζει στην Αφρική αλλά δεν απαντάται νοτίως του Ισημερινού εκτός από μερικές παραθαλάσσιες περιοχές. Από την Κύπρο τα πουλιά αυτά περνούν όταν μεταναστεύουν, πολλές φορές όμως παραμένουν σε μικρούς αριθμούς στο νησί, όπου μάλιστα και γεννούν. Για πρώτη φορά επισημάνθηκαν ότι είχαν γεννήσει (περί τα 12 ζευγάρια) το 1905 στην περιοχή της Αχερίτου. Αργότερα παρατηρήθηκαν να φωλιάζουν στους βάλτους των Κουκλιών της Αμμοχώστου και στη χερσόνησο του Ακρωτηρίου όπου λίγα ζευγάρια εξακολουθούν και σήμερα να παραμένουν και να γεννούν.

 

Τα πουλιά αυτά κτίζουν τη φωλιά τους στο έδαφος με βρύα και λάσπη, σε ξέβαθα νερά ή πολύ κοντά στο νερό, γεννούν δε 3 - 4 αυγά χρώματος ανοικτού καφέ με μαύρα στίγματα. Το μέγεθός τους φθάνει τα 38 εκατοστόμετρα από τα οποία τα 18 είναι τα μακριά τους πόδια. Τρέφονται με υδρόβια έντομα και νύμφες που ζουν στο νερό. Είναι πουλιά πολύ ωφέλιμα και δεν τρώγονται. Προστατεύονται από τον νόμο.