Μακούντα

Image

Αμιγές τουρκοκυπριακό χωριό της επαρχίας Πάφου περί τα 42 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης της Πάφου.

 

Η Μακούντα είναι κτισμένη στην παράκτια πεδιάδα της Χρυσοχούς, σε μέσο υψόμετρο 120 μέτρων. Το τοπίο του χωριού έχει μια γενική κλίση προς τη θάλασσα και είναι διαμελισμένο από το ποτάμιο δίκτυο του ποταμού της Μακούντας. Το υψόμετρο στο ανατολικό του τμήμα φθάνει τα 200 μέτρα.

 

Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι προσχώσεις των αναβαθμίδων, οι αποθέσεις του σχηματισμού Κανναβιού (μπεντονίτες και ψαμμίτες), οι λάβες και οι πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης γεωλογικής περιόδου. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν προσχωσιγενή εδάφη, τέρρα ρόζα, φαιοχώματα και ασβεστούχα εδάφη.

 

Η Μακούντα δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση περί τα 510 χιλιοστόμετρα. Στην περιοχή της καλλιεργούνται τα σιτηρά, τα νομευτικά φυτά, οι ελιές, τα κρεμμύδια και τα όσπρια (ρεβίθια και κουκκιά). Η μεγαλύτερη ωστόσο έκταση του χωριού είναι ακαλλιέργητη και σε μερικές περιοχές, ιδιαίτερα στα ανατολικά του οικισμού, φυτρώνει άγρια φυσική βλάστηση, κυρίως πεύκα, ξισταρκές, θυμαριές και μαζ'ιές. Ένα μεγάλο μέρος του ανατολικού τμήματος του χωριού, καταλαμβάνεται από το κρατικό δάσος της Πάφου.

Η κτηνοτροφία του χωριού είναι περιορισμένη.

 

Περί το 1,5 χμ. ανατολικά της Μακούντας βρίσκεται το φράγμα Αργάκας-Μακούντας, χωρητικότητας 1.150.000 μ³ από το οποίο αρδεύεται έκταση του χωριού. Το μεγαλύτερο τμήμα του φράγματος εμπίπτει στα διοικητικά όρια της Μακούντας ενώ το υπόλοιπο τμήμα εμπίπτει στα διοικητικά όρια του χωριού Κινούσα.

 

Η Μακούντα περιλαμβάνεται στο Αρδευτικό Σχέδιο Χρυσοχούς. 

 

Από συγκοινωνιακής απόψεως, η Μακούντα συνδέεται στα νοτιοανατολικά με το χωριό Κινούσα (περί τα 3 χμ.) και στα βορειοδυτικά με τον παραλιακό δρόμο Πόλης-Πωμού. Από το χωριό Πόλη, που βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της, απέχει περί τα 7 χμ.

 

Το χωριό γνώρισε πληθυσμιακές αυξομειώσεις. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, οι πλήρεις απογραφές πληθυσμού έχουν ως ακολούθως:

 

Χρονολογία Κάτοικοι
1881 194 
1891 88 
1901 129 
1911 156 
1921 140 
1931 135 
1946 154 
1960 196 
1973 252 
1976 48 
1982 35 
1992 34 
2001 66 

 

Μετά τη μεταφορά, το 1975, των Τουρκοκυπρίων κατοίκων του χωριού στο κατεχόμενο από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής τμήμα της Κύπρου, κατοίκησαν την Μακούντα Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες.

 

Το χωριό υφίστατο και πριν από την τουρκική κατάκτηση της Κύπρου το 1570-71. Σε παλαιούς χάρτες βρίσκεται σημειωμένο ως Maconda. Δεν αναφέρεται σε μεσαιωνικές πηγές και δεν γνωρίζουμε σε ποιους ανήκε ως φέουδο. Σύμφωνα προς μια άποψη, η ονομασία του χωριού είναι ελληνικής προελεύσεως, συνεπώς η ίδρυσή του θα πρέπει να είχε γίνει πριν από την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Σύμφωνα προς την άποψη αυτή, η ονομασία του χωριού προήλθε από την αρχαία λέξη μήκων (= μανιτάρι), συνεπώς Μηκούντα και Μακούντα σημαίνει τοποθεσία όπου αφθονούν τα μανιτάρια.

 

Στην περιοχή του χωριού υπάρχει αρχαιολογικός χώρος, πράγμα που φανερώνει αρχαιότατη κατοίκηση εκεί, όχι μακριά από την αρχαία πόλη - βασίλειο του Μαρίου και τους χώρους των κοντινών μεταλλείων.

 

Οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοί του ονόμαζαν το χωριό Yakacik.

 

Στην περιοχή του χωριού υφίσταται ξωκλήσι αφιερωμένο στον άγιο Γεώργιο.