Νικολαΐδης Μελής

Image

Σημαντικός Κύπριος πεζογράφος. Γεννήθηκε στη Λάρνακα το 1892 και πέθανε στην Αθήνα το 1979. Φοίτησε σε δημοτικό σχολείο και στο γυμνάσιο της Λάρνακας. Μεταξύ 1910 και 1911 εργάστηκε ως υπάλληλος σε δικηγορικό γραφείο. Τα επόμενα δυο χρόνια εργάστηκε ως δάσκαλος στο χωριό Αλαμινός και το 1913 βρέθηκε ξανά στη Λάρνακα όπου κι άρχισε να εκδίδει την εβδομαδιαία εφημερίδα Ἠχώ τῆς Κύπρου. Η έκδοσή της κράτησε 7 χρόνια και τα τελευταία της φύλλα εξεδόθησαν στη Λεμεσό το 1920, όπου βρέθηκε ο εκδότης της, ο οποίος κι εργάστηκε για σύντομο διάστημα, από το 1919 μέχρι το 1922, ως υπάλληλος της μητροπόλεως Κιτίου.

 

Το 1924 εγκατέλειψε την Κύπρο κι εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου κι έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του. Στην ελληνική πρωτεύουσα επιδόθηκε στη λογοτεχνία αλλά και σε επαγγελματικές δραστηριότητες που σχετίζονταν με το βιβλίο: ίδρυσε βιβλιοπωλείο σε ημιυπόγειο της οδού Θεμιστοκλέους καθώς και εκδοτικό οίκο με την ονομασία «Λογοτεχνία», με σκοπό την προώθηση του καλού λογοτεχνικού βιβλίου. Ίδρυσε επίσης «Γραφείο Πνευματικών Υπηρεσιών» (1936) και παράλληλα ανέπτυξε κι άλλες σοβαρές δραστηριότητες, μεταξύ των οποίων ήταν και η έκδοση του λογοτεχνικού περιοδικού Πνευματική Ζωή από το 1936 μέχρι το 1941 κι από το 1952 μέχρι το 1954. Το 1928 δημοσίευσε το πρώτο του πεζογράφημα που ξεχώρισε· επρόκειτο για το διήγημα Ἡ Καταδικασμένη που δημοσιεύθηκε στη Νέα Ἑστία του Γρηγορίου Ξενοπούλου.

 

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της «Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών» (ιδρύθηκε το 1933) της οποίας διετέλεσε γενικός γραμματέας και πρόεδρος. Μεταπολεμικά, υπήρξε ανταποκριτής της κυπριακής εφημερίδας Ἐλευθερία, από το 1945 έως το 1963. Κατά τη διάρκεια του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου (1955-1959) πρόσφερε υπηρεσίες. Από το 1925 ήταν εθναρχικός σύμβουλος στην Αθήνα, και μετά τον θάνατο του Αχιλλέως Κύρου ορίστηκε εκπρόσωπος των Κυπρίων στην «Πανελλήνια Επιτροπή Αυτοδιαθέσεως Κύπρου». Υπηρεσίες προσέφερε και κατά το στάδιο προπαρασκευής του κυπριακού αγώνα, από το 1950 και εξής.

 

Συμμετείχε στην πνευματική ζωή της Αθήνας και ως μέλος άλλων πνευματικών οργανώσεων, όπως η «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» της οποίας είχε υπηρετήσει και ως γενικός γραμματέας. Το 1966 τιμήθηκε σε μεγάλη εκδήλωση που οργανώθηκε στη Λευκωσία, στην οποία μίλησε και ο πρόεδρος και αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Βραβεύθηκε επίσης επανειλημμένα, μεταξύ δε άλλων και από την Ακαδημία Αθηνών. Το πρώτο του βιβλίο κέρδισε, το 1927, σε διαγωνισμό της «Νέας Ἑστίας», όπου βραβεύθηκε επίσης ο Ηλίας Βενέζης. Συνεργάστηκε στην έκδοση βιβλίου Νεοελληνικῶν Ἀναγνωσμάτων για τα σχολεία· διηγήματά του περιελήφθησαν σε σχολικά αναγνωσματάρια.

 

Το αρκετά ογκώδες πεζογραφικό του έργο διακρίνεται σε δυο, βασικά, κατηγορίες: στο πριν τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, με θεματογραφία κυρίως κοινωνικού χαρακτήρα (που του έδωσε και τον τίτλο του πεζογράφου «των φτωχών και ταπεινών, των τιμίων και καλών ανθρώπων»)˙ και στο μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο έργο του, του οποίου τα θέματα είναι έντονα θρησκευτικού περιεχομένου.

Εκτός από διηγήματα και μυθιστορήματα, έγραψε και ταξιδιωτικά, θεατρικά και χρονογραφήματα. Εκδομένα σε βιβλία έργα του, είναι:

 

1. Χρονογραφήματα (Λεμεσός, 1922).

2. Τό Κλεισμένο Σπίτι (μυθιστόρημα, Αθήνα, 1928).

3. Δυό ἂσπρα γυμνά χέρια, κι ἂλλα διηγήματα (Αθήνα, 1929).

4. Ὁ ἄνθρωπος πού ἐπούλησε τήν γυναίκα του (νουβέλα, Αθήνα, 1931).

5. Ζητώντας τόν ἔρωτα, κι ἄλλα διηγήματα (Αθήνα).

6. Γυναῖκα Σφίγγα (νουβέλα, Αθήνα).

7.  Ἆσμα Ἀσμάτων κι ἄλλα διηγήματα (Αθήνα, 1937).

8. Ἐνῶ δέν τοὕλειπε τίποτα (θεατρικό, Αθήνα).

9. Γιά λίγη ζωή (διηγήματα, Αθήνα, 1944).

10. Μῦρα καί Δάκρυα (διηγήματα, Κύπρος, 1945).

11. Κυπριανός ὁ Μάγος (αφήγημα, Αθήνα, 1958).

12. Τῷ καιρῷ  ἐκείνῳ... (διηγήματα, Αθήνα, 1962).

13. Δύο διαλέξεις πάνω στό δημοτικό τραγούδι (Λευκωσία, 1963).

14. Γύρω ἀπό τόν Ἰησοῦ. Μικρές καί ταπεινές μορφές ἀπό τά Εὐαγγέλια (αφηγήματα. Πρόλογος αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, Λευκωσία, 1964).

15. Ἡ Κύπρος μας (ταξιδιωτικό, Αθήνα, 1965).

16. Συνέσιος ὁ Κυρηναῖος (μυθιστόρημα, Αθήνα, 1967).

17. Ἰησοῦς˙ ὅπως τόν εἶδε ἕνας ἄγνωστος μαθητής του (βιογραφία του Ιησού,

Αθήνα, 1970).

18. Λουκᾶς ὁ  ἀγαπητός (αφήγημα, Λευκωσία, 1972).

19. Βαρνάβας ὁ Κύπριος (αφήγημα, Λευκωσία, 1973).

20. Ἀντρειωμένος (δράμα).

 

Το θεατρικό του Ἐνῶ δέν τοὒλειπε τίποτα (είναι κωμωδία) ανεβάστηκε στην Αθήνα το 1944 από τον κορυφαίο Έλληνα ηθοποιό Αιμίλιο Βεάκη.

 

Κείμενά του, ομιλίες, άρθρα, μελέτες κλπ., δημοσίευσε σε διάφορα κυπριακά και ελλαδικά έντυπα. Αποδελτιωμένες αναφέρονται τουλάχιστον 36 ομιλίες και μελέτες του πάνω σε γενικά πνευματικά θέματα, άλλες 24 ομιλίες του για το Κυπριακό ζήτημα και 26 μελέτες του περί πνευματικών προσωπικοτήτων.