Παρακύπτουσα

Όνομα το οποίο, κατά την Αρχαιότητα, αποδόθηκε στην κόρη του βασιλιά της Σαλαμίνος Νικοκρέοντα Αρσινόη*. Το περιστατικό που έγινε αφορμή για την ονομασία αυτή το αφηγείται ο Αντωνίνος Λιβεράλις στο έργο του Μεταμορφώσεων συναγωγή (39), αντλώντας από τον Ερμησιάνακτα. Ο Σαλαμίνιος νέος Αρκεοφών* ερωτεύτηκε την κόρη του βασιλιά Αρσινόη και ήταν πρόθυμος να καταβάλει στον Νικοκρέοντα για τη νύφη μεγαλύτερη αμοιβή από ό,τι πρόσφεραν οι άλλοι μνηστήρες. Ο Νικοκρέων όμως απέρριψε την πρόταση γιατί η καταγωγή του Αρκεοφώντος ήταν άσημη. Ο νέος, πληγωμένος από την άρνηση, ξημερωνόταν κάτω από τα παράθυρα της Αρσινόης με τους φίλους του. Επειδή η Αρσινόη δεν ανταποκρινόταν, ο Αρκεοφών ζήτησε από την παραμάνα της να μεσολαβήσει για συνάντησή τους. Η Αρσινόη όμως το κατάγγειλε στους γονείς της. Εκείνοι τιμώρησαν την παραμάνα κόβοντάς της τη γλώσσα, τη μύτη, τα δάχτυλα και διώχνοντάς την από το παλάτι. Η πράξη τους αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη δυσαρέσκεια της Αφροδίτης.

 

Ο Αρκεοφών, απελπισμένος από τον ανικανοποίητο έρωτά του, έπαψε να τρώει και πέθανε από ασιτία, πράγμα που προκάλεσε μεγάλο πένθος των συμπολιτών του. Κατά την κηδεία του η Αρσινόη έσκυψε από το παράθυρό της να δει το σώμα του που καιγόταν. Η ανάλγητη αυτή συμπεριφορά της προκάλεσε την οργή της Αφροδίτης που τη μεταμόρφωσε, έτσι σκυμμένη, σε πέτρα.

 

Κατά τον Πλούταρχο υπήρχε στην Κύπρο «Παρακύπτουσα», που πιθανότατα ήταν η απολιθωμένη Αρσινόη. «Παρακύπτουσα» όμως θα μπορούσε να είναι και η Αναξαρέτη*, επίσης από την κυπριακή Σαλαμίνα, της οποίας την ανάλογη ιστορία αφηγείται στις Μεταμορφώσεις του (XIV, 693-761) ο Οβίδιος, προσθέτοντας ότι στη Σαλαμίνα της Κύπρου υπήρχε ακόμη στις μέρες του το άγαλμα της κόρης. Την ιστορία της Αναξαρέτης και του Ίφι βλέπε και στο λήμμα Οβίδιος.

 

Από τον ίδιο Ρωμαίο ποιητή παρέχεται η πληροφορία ότι στην κυπριακή Σαλαμίνα υπήρχε επίσης ναός αφιερωμένος στην «Παρακύπτουσα Αφροδίτη», αυτό όμως δεν επιβεβαιώνεται από άλλη φιλολογική ή επιγραφική πηγή.