Μεντώνης Γιάννης

Ο "Φιρφιρής" του κυπριακού σινεμά

Image

Ηθοποιός. Γεννήθηκε το 1944  και πέθανε στις 2 Ιουνίου 2014 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας στο οποίο νοσηλευόταν πολλούς μήνες, παλεύοντας με μια σπάνια ασθένεια.

Για πάρα πολλά χρόνια, ο Γιάννης Μεντώνης σκόρπιζε το γέλιο σε ολόκληρη την Κύπρο μέσα από δεκάδες επιθεωρήσεις παίζοντας το ρόλο του "Φιρφιρή".

 

Ο Γιάννης Μεντώνης καταγόταν από την Αμμόχωστο αλλά είχε κι ελληνική καταγωγή από τη πλευρά του πατέρα του, από τη Χίο. Από μικρό παιδί είχε την κλίση να ασχοληθεί με την έβδομη τέχνη κάνοντας καραγκιόζη και κουκλοθέατρο. Όταν ήταν μαθητής έλαβε μέρος σε πολλές μαθητικές θεατρικές παραστάσεις.

 

Το 1960 πήγε στο Λονδίνο για σπουδές στη Rada (Royal Academy of Dramatic Art) και εκεί είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί με το Θέατρο Τέχνης του Γιώργου Ευγενίου στο Θέατρο Παράγκα. Το 1965 επέστρεψε στη Κύπρο και παντρεύτηκε με την Αντωνία, καθηγήτρια στο επάγγελμα και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τρεις γιους και μια κόρη. Την ίδια χρονιά προσλήφθηκε στον ΕΘΟΣ, το θέατρο της ΣΕΚ. Το πρώτο του έργο ήταν το «Πυγμαλίων και Γαλάτεια» του Πάνου Ιωαννίδη σε σκηνοθεσία δική του.

 

Βλέπε λήμμα: Εργατικός Θεατρικός Σύλλογος ΣΕΚ

 

Τότε γνώρισε εκεί τον Βλαδίμηρο Καυκαρίδη, που σκηνοθέτησε το «Βοσκαρέτιν» του Μιχάλη Κυριακίδη το 1965 και το «Κορίτσι με το κορδελάκι» του Νότη Περγιάλη το 1966. Συνέχισε στο ΕΘΟΣ σε διάφορες επιθεωρήσεις όπως «Βουράτε πριν να λείψει», «Εδώ Μπαϋράκ» και άλλες.

 

Αργότερα συνεργάστηκε με το «Θίασο Γέλιου» στην επιθεώρηση «Ο παπάς κρατεί τα’ ασσιήν» του Δημήτρη Παπαδημήτρη. Τα λεφτά ήταν πολύ λίγα για έναν καλλιτέχνη με οικογένεια και αποφάσισε να εγκαταλείψει το θέατρο. Έκανε διάφορες δουλειές του ποδαριού ενώ ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και γίνεται εκδότης της εβδομαδιαίας «Καλλιτεχνικής επιθεώρησης» και του περιοδικού «Θέατρο και κινηματογράφος».

 

Ο Γιώργος Φιλής τον κάλεσε να συνεργαστούν το 1968 στη ταινία του «Αγάπες τζιαι καμοί», όπου έπαιξε το ρόλο του Κολαούζου, η οποία είναι η πρώτη ιστορικά για το Κυπριακό Κινηματογράφο. Ακολούθως πήγε στον «Οργανισμό Μουσικού Θεάτρου» του Βλαδίμηρου Καυκαρίδη και έπαιξε τον Χουσεΐν Γκούσλια στο έργο σταθμό του Κυπριακού θεάτρου «Ναστρεντίν Χότζας» του Γεράσιμου Σταύρου. Με αυτό το έργο έκαναν 118 παραστάσεις με 57.500 θεατές και σημείωσε ρεκόρ όλων των εποχών.

 

Στο πρώτο τηλεοπτικό σήριαλ που έγινε στη Κύπρο, στο ΡΙΚ με τίτλο «Κατωθκιόν της Μαδαρής» του Μιχάλη Πιτσιλίδη σε σκηνοθεσία Βλαδίμηρου Καυκαρίδη, ο Γιάννης Μεντώνης εμφανίστηκε για πρώτη φορά ως Φιρφιρής. Με τη τηλεοπτική σειρά ο «Φιρφιρής» έγινε διάσημος και ο Γιάννης Μεντώνης εκμεταλλεύτηκε αυτή του την επιτυχία και άρχισε γυρίσματα με τον Διογένη Ηροδότου και έκαναν αρκετά κινηματογραφικά σκετς του Φιρφιρή.

 

Αργότερα πήγε στην Αθήνα και γύρισε τη κινηματογραφική ταινία «Ο Φιρφιρής στην Αθήνα» με την Γεωργία Βασιλειάδου, την Άννα Καλουτά, την Αλέκα Στρατηγού, τον Τάκη Μηλιάδη και άλλους. 

 

Επιστρέφοντας από την Αθήνα, συνεργάστηκε με τον Βλαδίμηρο Καυκαρίδη, στον «Οργανισμό Μουσικού Θεάτρου» στο έργο του Μιχάλη Πιτσιλίδη «Βουράτε ν’ αρμάσουμε τον Φιρφιρή» με την ίδια επιτυχία. Το 1973 δημιούργησε το δικό του θίασο, το «Θίασο Φιρφιρή» και ανέβασε μοναδικές επιθεωρήσεις όπως: «Βάστα τον πούντον σου Παπά» του Σώτου Ορείτη, «Μεσ’ την καρκιάν της Μαδαρής» του Πετρασίτη, «Αχ Αράφατ» του Σώτου Ορείτη και άλλα. Η πρώτη του εμφάνιση στην τηλεόραση ήταν στην «Εταιρία θαυμάτων» του Δημήτρη Ψαθά. Μετά από 37 χρόνια έπαιξε το 2003 στην παραγωγή του Κωστάκη Κωνσταντίνου με το ΡΙΚ το «Σόι» υποδυόμενος ένα Βουλευτή και ένα πέρασμα από τη σειρά του Mega «Οι κληρονόμοι» το 2004.

 

Ο Γιάννης Μεντώνης εκτός από την υποκριτική ασχολήθηκε και με το ραδιόφωνο και δημιούργησε τον δικό του ραδιοφωνικό σταθμό Λευκωσία και ήταν ένας από τους πρώτους ιδρυτές του Fred TV στη Λάρνακα. Δημιούργησε επίσης τα στούντιο Μεντώνης όπου γυρίστηκαν αρκετές κυπριακές ταινίες.

 

Μετά την εισβολή βρέθηκε στην Αγγλία όπου έδινε παραστάσεις και με το χρηματικό ποσό που είχε μαζέψει βοήθησε βάζοντας το δικό του λιθαράκι τους πρόσφυγες της πατρίδας του.

 

 

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ:

 

Έλα για όλα (1990)

Έπαθεν την Χιώτικα (1990)

Ότι φάμε χαλάλι μας (1990)

Το γινάτιν του καμήλου (1990)

Η Σιησιηνίστρα (1989)

Η γη μας εν πουλιέται (1988)

Μια Δωρούλλα μέσα σ' ούλλα (1987)

Ρότσος 1 (1987)

Της καρκιάς οι λαμπρατζιές (1987)

Ουδείς αναμάρτητος (1986)

Τα δώρα της Δώρας (1985)

Απ' όλα έχει το πανέρι (1984)

Ο τράουλλος του Φιρφιρή (1984)

Εκλέψαν την στετέν μας (1983)

Τα σκαπούλια η σιηράτη τζι ο παπάς (1982)

Αναστενάζουν οι πενιές - Το φτωχόπαιδο της Κύπρου (1970)

Η Σμυρνιά (1969)

Αγάπες και καημοί (1967)

 

Κατωθκιόν της Μαδαρής

Το σήριαλ είναι το πρώτο ελληνόφωνο σε παγκύπρια και πανελλήνια βάση που μεταδόθηκε για πρώτη φορά το 1968 και σε ένα χρόνο ζωής, προέβαλε 21 επεισόδια. Τα γυρίσματα της σειράς έγιναν σε στούντιο του ΡΙΚ. Η σειρά σημείωσε τεράστια επιτυχία για την εποχή της καθηλώνοντας μπροστά στη μικρή οθόνη μικρούς και μεγάλους. Χαρακτηριστικό ήταν το γεγονός ότι κατά την ώρα της προβολής της, άδειαζαν οι δρόμοι και γέμιζαν τα καφενεία αλλά και τα σπίτια που διέθεταν τηλεόραση. Πρόκειται για ηθογραφικό έργο που παρουσιάζει την καθημερινή ζωή της κυπριακής κοινωνίας και πραγματεύεται τα θέματα του έρωτα, της έλλειψης νερού, της φτώχειας, της ξενιτιάς. Διαδραματίζεται σε κάποιο ορεινό χωριό της Κύπρου. Ως εκ του τίτλου της η σειρά διαδραματίζεται σε κάποιο ορεινό χωριό της Κύπρου, κάτω από την περιοχή της Μαδαρής.

Το σενάριο ανήκει στο Μιχάλη Πιτσιλλίδη, η σκηνοθεσία στον Βλαδίμηρο Καυκαρίδη και η παραγωγή στη Νίκη Παπαδοπούλου. Συμμετείχε πλειάδα ηθοποιών: Έλλη Αβρααμίδου, Πίτσα Αντωνιάδου, Ανδρέας Βασιλειάδης, Χρίστος Ελευθεριάδης, Θεοδοσία Ελευθεριάδου, Γιώργος Ζένιος, Παντελίτσα Θεοδώρου, Δώρα Κακουράτου, Θεοδόσης Καμένος, Έλλη Κυριακίδου, Σούλα Μελετίου, Γιάννης Μεντώνης, Ανδρέας Μιχαηλίδης, Ανδρέας Μουσουλιώτης, Ανδρέας Μούστρας, Νεόφυτος Νεοφύτου, Ανδρέας Νικολής, Έλλη Παναγιώτου, Γεώργιος Πετρασίτης, Ανδρέας Φαντίδης, Όλγα Ποταμίτου, Τάκης Σταυρινίδης, Παπής Φιλιππίδης, Ζέα Χούτρη και ο μικρός Λεωνίδας Πιτσιλλίδης. Από τη σειρά διασώθηκαν μόνο δύο επεισόδια, πιθανότατα το πρώτο και το δεύτερο.

 

Βλέπε βίντεο: Ψηφιακός Ηρόδοτος- Αρχείο ΡΙΚ

 

Πηγές

Ψηφιακός Ηρόδοτος- Αρχείο ΡΙΚ

Cycinema Live

 

Φώτο Γκάλερι

Image
Image
Image