Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Η Πλατεία Λέλλου Δημητριάδη βρίσκεται στην εντός των τειχών Λευκωσία και αποτελεί έναν από τους σημαντικούς αστικούς χώρους της σύγχρονης ιστορίας της πόλης. Φέρει το όνομα του Λέλλου Δημητριάδη, δημάρχου Λευκωσίας από τις 18 Ιανουαρίου 2023 μετά από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Λευκωσίας μετονομασίας της Πλατείας Δημαρχίας σε Πλατεία Δημάρχου Λέλλου Δημητριάδη.

Η Πλατεία βρίσκεται μπροστά από την Παλιά Δημοτική Αγορά στην ενορία Ομεριέ. 

Βλέπε λήμμα: Λέλλος Δημητριάδης

Ιστορικό πλαίσιο

Η Πλατεία Λέλλου Δημητριάδη δημιουργήθηκε στο πλαίσιο των πολεοδομικών παρεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν στην εντός των τειχών Λευκωσία κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1970, με στόχο την αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου και τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου διοικητικού και δημόσιου χώρου. Η χάραξη της πλατείας συνδέθηκε άμεσα με τη λειτουργία του Δημαρχείου και την ανάγκη δημιουργίας ανοικτού αστικού πυρήνα που θα εξυπηρετούσε τόσο τη δημόσια διοίκηση όσο και την κοινωνική ζωή της πόλης. Ο σχεδιασμός της εντάσσεται στη γενικότερη αντίληψη του δημάρχου Λέλλου Δημητριάδη για τον εκσυγχρονισμό της Λευκωσίας μέσω οργανωμένων δημόσιων χώρων, σε μια περίοδο έντονης αστικοποίησης και κοινωνικών μετασχηματισμών. Τα γεγονότα του 1974 ανέκοψαν την πλήρη εξέλιξη του αρχικού οράματος, προσδίδοντας εκ των υστέρων στην πλατεία ιδιαίτερη ιστορική και πολιτική σημασία ως σημείο μνήμης και αστικής τομής, ενώ στις επόμενες δεκαετίες αποτέλεσε αντικείμενο παρεμβάσεων που στόχευαν στη διατήρηση και επανένταξή της στον δημόσιο βίο της παλιάς πόλης.

Τα τελευταία χρόνια η Λευκωσία έχει υποστεί μια σημαντική αναζωογόνηση του αστικού ιστού της παλιάς πόλης (εντός των τειχών), μέσα από σειρά έργων ανάπλασης και αποκατάστασης ιστορικών κτηρίων και δρόμων. Αυτές οι παρεμβάσεις εντάσσονται στη στρατηγική Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης 2021–2030 και χρηματοδοτούνται, σε μεγάλο βαθμό, από το Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021–2027» σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον κρατικό προϋπολογισμό και τον Δήμο Λευκωσίας.

Ένα από τα πιο εμβληματικά έργα είναι η αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση της παλιάς Δημοτικής Αγοράς στην Πλατεία Λέλλου Δημητριάδη. Το κτήριο, που χτίστηκε τη δεκαετία του 1960 και λειτούργησε για χρόνια ως αγορά, ανακαινίστηκε πλήρως με σεβασμό στην αρχιτεκτονική και ιστορική του ταυτότητα.

Η ανακαίνιση αυτή μετέτρεψε την Παλιά Αγορά σε σύγχρονο κόμβο επιχειρηματικότητας, έρευνας και καινοτομίας, φιλοξενώντας βασικές λειτουργίες του CYENS Centre of Excellence — εργαστήρια, χώρους συνεργασίας (co-working), σεμιναρίων, στούντιο πολυμέσων, εργαστήριο κατασκευών (fabrication lab) και υποδομές για τεχνολογικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Το έργο κόστισε περίπου €6 εκατομμύρια και αποτελεί τον πυρήνα της πρωτοβουλίας του Δήμου για τη δημιουργία μιας «Συνοικίας Δημιουργικών Επιχειρήσεων» (Creative Business District) εντός των τειχών, με στόχο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, την ενίσχυση της καινοτομίας, την αύξηση των θέσεων εργασίας και την αναβάθμιση της επισκεψιμότητας και της αστικής ζωής στο ιστορικό κέντρο.

Η ανακαίνιση της παλιάς αγοράς έχει αναγνωριστεί και διεθνώς, με το έργο να λαμβάνει βραβείο European Heritage Award / Europa Nostra 2025 για την ολοκληρωμένη αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση ενός σύγχρονου αστικού μνημείου.

Λέλλος Δημητριάδης

Ο Λέλλος Δημητριάδης υπήρξε εμβληματική φυσιογνωμία της Λευκωσίας και μακροβιότερος δήμαρχός της, υπηρετώντας για 30 συνεχόμενα χρόνια (1971–2001). Γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1933 και σπούδασε νομικά στο Λονδίνο. Με την επιστροφή του στην Κύπρο το 1955 συμμετείχε ενεργά στον απελευθερωτικό αγώνα ως μέλος της ΕΟΚΑ. Εξελέγη βουλευτής το 1960 και διακρίθηκε για τη δράση του στη Βουλή, μέχρι που διορίστηκε δήμαρχος από τον Πρόεδρο Μακάριο το 1971.

Κατά τη διάρκεια της δημαρχίας του, συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της Λευκωσίας. Διαχειρίστηκε σύνθετα ζητήματα όπως το αποχετευτικό σύστημα της διχοτομημένης πόλης σε συνεργασία με τον Τουρκοκύπριο δήμαρχο Ακιντζί. Προώθησε τον πολιτισμό, τη δημιουργία πράσινων χώρων, μουσείων και θεσμών όπως το Φεστιβάλ Λευκωσίας και το Λαϊκό Πανεπιστήμιο. Θεωρήθηκε αγαπητός, προσιτός και αποτελεσματικός.  Πέθανε το 2022. Ήταν ο δήμαρχος που αγαπούσαν οι Λευκωσιάτες και στον οποίο προσέτρεχαν για την επίλυση όλων τους των προβλημάτων ακόμα και των πιο απίθανων. Η φράση "έχεις πρόβλημα, πήγαινε στο Λέλλο" ήταν διαδεδομένη την εποχή της Δημαρχίας του.

Πηγές

1. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια
2. www.polignosi.com
3. Δήμος Λευκωσίας