Τεθλασμένης Οδός
Η οδός Τεθλασμένης, εντός των ενετικών τειχών της Λευκωσία, βρίσκεται στη γειτονιά της Χρυσαλινιώτισσα και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής πολεοδομίας της παλιάς πόλης.
Βλέπε λήμμα: Λευκωσία πόλη- Οι παλαιοί μαχαλλάδες
Το όνομά της προέρχεται από τη λέξη «τεθλασμένη», που σημαίνει σπαστή και μη ευθύγραμμη (αποτελείται από διαδοχικά ευθύγραμμα τμήματα που δεν ανήκουν στην ίδια ευθεία), αποτυπώνοντας τη μεσαιωνική λογική χάραξης των δρόμων, η οποία εξυπηρετούσε λόγους άμυνας, σκίασης και καλύτερης προσαρμογής στο ανάγλυφο. Ο δρόμος διαμορφώθηκε κυρίως κατά την οθωμανική περίοδο και πλαισιώνεται από χαμηλά αστικά σπίτια με εσωτερικές αυλές, χαρακτηριστικά της τοπικής αρχιτεκτονικής.
Σήμερα, η οδός αυτή διακόπτεται από την Πράσινη Γραμμή, με αποτέλεσμα ο τεθλασμένος χαρακτήρας της να μην φαίνεται ολοκληρωμένος. Κανονικά, εκτείνεται μέχρι την οδό Ερμού.
Βλέπε λήμμα: Πράσινη Γραμμή
Ονοματοδοσίες δρόμων στη Λευκωσία
Η ονοματοδοσία δρόμων στη Λευκωσία άρχισε στις αρχές του 20ου αιώνα. Πριν το 1900, οι δρόμοι ήταν γνωστοί από χαρακτηριστικά, επαγγέλματα ή οικογένειες της περιοχής. Κατά την οθωμανική και πρώιμη βρετανική περίοδο (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα), οι δρόμοι δεν είχαν επίσημα ονόματα, αλλά ήταν γνωστοί από τα χαρακτηριστικά τους, τα επαγγέλματα ή τις οικογένειες που κατοικούσαν εκεί (π.χ. «ο δρόμος των σιδεράδων», «του Χασάν πασά», «στου Σεράι» κλπ.)
Με την Αγγλοκρατία (από το 1878) και ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα, η αποικιακή διοίκηση εισήγαγε πιο οργανωμένες μεθόδους πολεοδομίας και καταγραφής, και σταδιακά άρχισαν να τοποθετούνται επίσημες πινακίδες ονομάτων δρόμων, τόσο εντός όσο και εκτός των τειχών της πόλης.Η πιο συστηματική και καθολική ονοματοδοσία πραγματοποιήθηκε μετά το 1923, όταν ο Δήμος Λευκωσίας καθιέρωσε επίσημο πίνακα ονομάτων δρόμων και πλατειών, διευκολύνοντας την ταχυδρομική και δημοτική οργάνωση.
Η πρώτη φάση ονοματοδοσία των δρόμων (1920–1930) συνδύαζε: αρχαία κυπριακή ιστορία, ελληνική μυθολογία, εμπορική λειτουργία δρόμων και ονόματα τοπωνυμίων της Κύπρου. Παράλληλα, σε ορισμένους δρόμους εντός των τειχών, τα οθωμανικά ονόματα διατηρήθηκαν με μικρές προσαρμογές (π.χ. «Ταμπάχ-χανέ» → δρόμος των βυρσοδεψών).
Από τους πρώτους δρόμους που απέκτησαν ονόματα ήταν: Οδός Λήδρας – από την αρχαία κυπριακή πόλη Λήδρα, Οδός Ονασαγόρου – προς τιμήν του βασιλιά της Σαλαμίνας, Ονασαγόρα, Οδός Ερμού – από τον θεό του εμπορίου Ερμή λόγω των πολλών καταστημάτων, Οδός Στασάνδρου – από τον βασιλιά Στασάνδρο του Κιτίου, Οδός Στασίνου – από τον βασιλιά Στασίνο της Σαλαμίνας.
Πηγή
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια