Χαλκούτζη Νικήτα Οδός
Η οδός Χαλκούτζη βρίσκεται εντός των ενετικών τειχών της Παλιάς Λευκωσίας, στη συνοικία Χρυσαλινιώτισσα. Ο δρόμος διατηρεί έντονο τον χαρακτήρα της παραδοσιακής αστικής κατοίκησης, με στενό πλάτος και κτήρια λαϊκής αρχιτεκτονικής των νεότερων χρόνων. Η ονομασία του δρόμου συνδέεται με τον Νικήτα Χαλκούτζη, βυζαντινό αξιωματούχο, γεγονός που υποδηλώνει παλαιότερη βυζαντινή παρουσία ή ιδιοκτησία στην περιοχή.
Βλέπε λήμμα: Χαλκούτζης Νικήτας
Ο Νικήτας Χαλκούτζης ήταν πατρίκιος και στρατηγός του 10ου αιώνα. Υπήρξε ο αξιωματούχος που, επί Νικηφόρου Β΄ Φωκά, απάλλαξε την Κύπρο από την αραβική απειλή και συνέβαλε στην οριστική επανένταξή της στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία γύρω στο 963/4–965. Η επιχείρησή του εντάσσεται στο πλαίσιο των εκτεταμένων στρατιωτικών επιτυχιών του Νικηφόρου Φωκά εναντίον των Αράβων στη Μικρά Ασία, τη Συρία και τον Λίβανο.
Βλέπε λήμμα: Αραβικές επιδρομές
Για τρεις αιώνες η Κύπρος ζούσε υπό ένα ιδιότυπο καθεστώς ουδετερότητας μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων: δεν κατακτήθηκε πλήρως από καμία πλευρά, αλλά υπέστη συχνές επιδρομές που προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές και αιχμαλωσίες. Η αποστολή του Χαλκούτζη, αν και ελάχιστα τεκμηριωμένη στις πηγές, σηματοδότησε το τέλος αυτής της αβεβαιότητας. Οι επιτυχίες των Βυζαντινών στις γύρω περιοχές εξάλειψαν τον κίνδυνο αραβικών επιθέσεων, επιτρέποντας την πλήρη επανένταξη του νησιού.
Από τότε φαίνεται πως ξεκίνησε η αναδιοργάνωση της Κύπρου, πιθανώς με την εγκατάσταση στρατιωτικών φρουρών, την ενίσχυση της οχύρωσης και την ανάπτυξη μοναστηριών, ενώ η Λευκωσία θεωρείται ότι καθιερώθηκε ως πρωτεύουσα την ίδια περίοδο.
Βλέπε λήμμα: Λευκωσία πόλη- Οι παλιοί μαχαλλάδες
Πηγή
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια