Ψυχιατρικό Ίδρυμα Αθαλάσσας

Image

Το Ίδρυμα, που οι εγκαταστάσεις του βρίσκονται στην περιοχή της Αθαλάσσας, λίγο έξω από τη Λευκωσία, άρχισε να λειτουργεί στον χώρο αυτό από το 1964 κι αποτελεί τη μια μορφή παροχής κρατικών διευκολύνσεων στον τομέα των ψυχιατρικών υπηρεσιών. Η άλλη μορφή είναι εκείνη των ψυχιατρικών κλινικών των νοσοκομείων.

 

Το πρώτο Ψυχιατρικό Ίδρυμα (άσυλο, όπως λεγόταν), ιδρύθηκε στην Κύπρο το 1890 (κατά την πρώτη περίοδο της Αγγλοκρατίας) και στεγαζόταν σε μικρό σπίτι στη Λευκωσία. Τον πρώτο χρόνο της λειτουργίας του είχε δεχθεί 20 ασθενείς.

 

Στα 1908 το άσυλο μεταφέρθηκε σε νέες εγκαταστάσεις που είχαν χτιστεί σε λόφο έξω από την (τότε) μικρή Λευκωσία, ακριβώς απέναντι από το σημερινό ξενοδοχείο «Χίλτον» και δίπλα από την Τεχνική Σχολή. Το άσυλο περιβαλλόταν με ψηλό πέτρινο τοίχο και διέθετε πτέρυγες με μικρά δωμάτια με σιδερένιες πόρτες και παράθυρα. Είχε περισσότερο όψη φυλακής παρά νοσηλευτικού ιδρύματος κι αντί νοσοκόμους διέθετε φρουρούς, βαριάνους όπως τους έλεγαν. Κατά μέσο όρο «φιλοξενούσε» περί τους 300-400 ασθενείς, άνδρες και γυναίκες, αλλά και παιδιά. Το άσυλο αυτό λειτούργησε μέχρι το 1964. Κατά τα τελευταία 10 χρόνια της λειτουργίας του επήλθαν αλλαγές τόσο στο σύστημα της θεραπευτικής αγωγής όσο και στον τρόπο διαβίωσης των ασθενών. Πρωτοστάτης στην προσπάθεια αυτή ήταν ο γιατρός Ανδρέας Μικελλίδης.

 

Μετά την Ανεξαρτησία, η νομοθεσία η σχετική με την περίθαλψη των ψυχασθενών άλλαξε κι η ιατρική αντιμετώπισή τους τέθηκε πάνω σε επιστημονική βάση. Αυτό απαιτούσε την ανέγερση νέων σύγχρονων εγκαταστάσεων που χτίστη καν στην περιοχή της Αθαλάσσας και λειτούργησαν στα 1964.

 

Το Ψυχιατρικό Ίδρυμα δέχεται για περίθαλψη ασθενείς μόνο κατόπιν δικαστικού διατάγματος και ύστερα από τήρηση των διαδικασιών που προνοεί ο σχετικός νόμος, και με βάση καθορισμένα κριτήρια. Στις ψυχιατρικές κλινικές των νοσοκομείων παρέχεται περίθαλψη σε ασθενείς με ελαφρότερης μορφής παθήσεις, όπως νευρωσιακά περιστατικά, ελαφρά ψυχωσικά περιστατικά και γενικά περιστατικά που παρουσιάζουν ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Το σχήμα αυτό παροχής ψυχικής υγείας (Ψυχιατρικό Ίδρυμα και ψυχιατρικές κλινικές), εξυπηρετεί με τα ποικίλα προγράμματα που εφαρμόζει τις βασικές ανάγκες των ψυχασθενών. Εξάλλου παρέχονται και υπηρεσίες στον τομέα της πρωτογενούς πρόληψης, της έγκαιρης επισήμανσης και της ευαισθητοποίησης του κοινού και των κοινοτικών φορέων στα προβλήματα και τις ανάγκες των ψυχασθενών.

 

Το Ψυχιατρικό Ίδρυμα Αθαλάσσας βομβαρδίστηκε από την τουρκική αεροπορία κατά τη διάρκεια της εισβολής του 1974, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 33 ασθενείς κι ένας νοσοκόμος. Τραυματίστηκαν επίσης δεκάδες άλλοι τρόφιμοι, ενώ στα κτίρια προκλήθηκαν εκτεταμένες ζημιές.