Αλεξανδρέττας ακρωτήρι

Ο μελετητής των μεσαιωνικών χαρτών της Κύπρου, διαπιστώνει δυσχέρεια στην εντόπιση του ακρωτηρίου της Αλεξανδρέττας. Η χερσόνησος της Τηλλυρίας, δηλαδή η χερσόνησος μεταξύ του κόλπου της Χρυσοχούς και του κόλπου Μόρφου, εμφανίζεται στους μεσαιωνικούς χάρτες με δυο αξιοσημείωτα ακρωτήρια, το ακρωτήρι του Πωμού ή Ελένης και το ακρωτήρι του Λιμνίτη. Το δεύτερο πρέπει να θεωρηθεί το κομμάτι της στεριάς, βόρεια του σημερινού οικισμού του Λιμνίτη, που εισχωρεί στη θάλασσα, ακριβώς απέναντι από το νησάκι της Πέτρας του Λιμνίτη. Μεταξύ των δυο ακρωτηρίων, Πωμού και Λιμνίτη, η μορφολογία του εδάφους στους μεσαιωνικούς χάρτες δεν παρουσιάζεται με ακρίβεια, κι είναι δυνατό να συγχυστεί το σημερινό Άκρο των Κοκκίνων με το παλαιό ακρωτήρι του Λιμνίτη.

 

Μερικοί μεσαιωνικοί χάρτες δεν τοποθετούν με ακρίβεια το ακρωτήρι της Αλεξανδρέττας, όπως είναι, για παράδειγμα, ο χάρτης του Gerard de Jode, ενώ μερικοί άλλοι δεν σημειώνουν το ακρωτήρι, όπως είναι ο γνωστός χάρτης του Blaeu. Λίγοι μεσαιωνικοί χάρτες τοποθετούν το ακρωτήρι της Αλεξανδρέττας στο σημείο που βρίσκεται το σημερινό ακρωτήρι Πωμού, όπως ο χάρτης του Giovanni Francesso Comocio, ενώ αρκετοί άλλοι όπως του Coronelli παρουσιάζουν το ακρωτήρι της Αλεξανδρέττας στη θέση του ακρωτηρίου του Λιμνίτη.

 

Όπως στην περίπτωση του ακρωτηρίου της Ελένης, που είναι άλλη ονομασία του ακρωτηρίου Πωμού, και προφανώς πήρε το όνομα από τον οικισμό της Αγίας Ελένης που βρίσκεται πολύ κοντά στο ακρωτήρι, έτσι και στην περίπτωση του ακρωτηρίου Αλεξανδρέττας θα πρέπει να αναζητηθεί ο οικισμός της Αλεξανδρέττας. Ο Κυπριανός, ενώ γράφει πως άλλο είναι το ακρωτήρι Αλεξανδρέττας και άλλο της Καλλινούσας ή Αγίας Ελένης και στην πραγματικότητα ταυτίζει το ακρωτήρι Λιμνίτη με το ακρωτήρι Αλεξανδρέττας, ωστόσο στο ίδιο βιβλίο του, στη σελίδα 41, ταυτίζει την πόλη Καλλινούσα με την πόλη Αλεξανδρέττα.

 

Ο Στέφανος Βυζάντιος κατονομάζει την Αλεξάνδρεια της Κύπρου ως μια από τις αρχαίες πόλεις, χωρίς να την εντοπίζει στον γεωγραφικό χώρο του νησιού (Στεφάνου Βυζαντίου, Εθνικά, Akademische Druck - U. Verlagsanstalt, Graz, 1958, σ. 71).

 

Ο  de Mas Latrie τοποθετεί την Αλεξάνδρεια μεταξύ του ακρωτηρίου Πωμού και του ακρωτηρίου Λιμνίτη. Ο γνωστός χάρτης του de Mas Latrie (1862) παρουσιάζει τη δυτική Τηλλυρία να ανήκει στην περιφέρεια της Χρυσοχούς και την ανατολική να ανήκει στην περιφέρεια Λεύκας.

 

Λαμβάνοντας υπόψη μερικούς μεσαιωνικούς χάρτες, στους οποίους η γενική διαμόρφωση των ακτών είναι αρκετά ακριβής και πολύ λίγο διαφέρει από τους σημερινούς τοπογραφικούς χάρτες της Κύπρου, όπως είναι ο χάρτης του Jacomo Franco (1570), του Abraham Ortelius (1573), του Willem Janszoom Blaeu (1635), και του J. Janssonius (1637), παρατηρούμε πως η πόλη Αλεξανδρέττα υποτίθεται πως βρισκόταν κοντά στο σημερινό ακρωτήρι του Λιμνίτη.

 

Θα πρέπει, ίσως, να καταλήξει ένας στο συμπέρασμα, πως το ακρωτήρι της Αλεξανδρέττας δεν είναι το ακρωτήρι Πωμού ή Ελένης, αλλά το ακρωτήρι Λιμνίτη, ακριβώς στα βόρεια του σημερινού οικισμού και απέναντι από το νησάκι της Πέτρας του Λιμνίτη.

 

-> Αλεξάνδρεια, Αλεξάνδρα, Αλεξανδρέττα