Διακοινοτικές ταραχές

Image

Στη νεότερη κυπριακή ιστορία, οι συγκρούσεις και τα διάφορα επεισόδια μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου χρονολογούνται από την αρχή του 20ού αιώνα και σχετίζονται με το αίτημα και τον αγώνα των Ελλήνων του νησιού για ένωση της πατρίδας τους με την Ελλάδα, και με την αντίδραση των Τούρκων.

 

Οι πιο σοβαρές από τις κατά καιρούς ταραχές και συγκρούσεις των δυο κοινοτήτων, ήταν εκείνες του Δεκεμβρίου 1963, που οδήγησαν σε χρόνια διαμάχη που πέρασε από πολλές φάσεις (Βλέπε λήμμα Διακοινοτικές ταραχές)

 

Άλλες σοβαρές συγκρούσεις ήταν εκείνες του 1958, ενώ συνεχιζόταν ο ένοπλος απελευθερωτικός αγώνας των Ελλήνων του νησιού. Το 1958, με την υποστήριξη και προστασία των Βρετανών, τουρκοκυπριακές οργανωμένες εξτρεμιστικές ομάδες επετίθεντο εναντίον  Ελληνοκυπρίων, στη Λευκωσία και σε άλλα μέρη του νησιού (σφαγή Κιόνελι)  πυρπολούσαν κτίρια, λεηλατούσαν περιουσίες, ενώ διέπραξαν και εν ψυχρώ δολοφονίες. Τότε σημειώθηκε και το πρώτο προσφυγικό ρεύμα στην Κύπρο, όταν Έλληνες Κύπριοι που κατοικούσαν σε χωριά ή συνοικίες πόλεων όπου πλειοψηφούσε το τουρκικό στοιχείο, είχαν εξαναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους.

 

Από την πλευρά της η ΕΟΚΑ μέχρι το καλοκαίρι του 1958, έναντι μελών της τουρκοκυπριακής κοινότητας αφορούσαν αποκλειστικά περιπτώσεις αστυνομικών.

 

Ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος Σενέρ Λεβέντ ισχυρίστηκε σε μια συνέντευξη με έναν πρώην διοικητή της ΤΜΤ ότι είναι πιθανό ότι η φωτογραφία που δείχνει μια μητέρα και τα νεκρά παιδιά της σε μια μπανιέρα που σκοτώθηκαν από τους Ελληνοκύπριους δημιουργήθηκε από την ΤΜΤ. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι η ΤΜΤ άλλαξε επίσης τη θέση των σωμάτων για να φαίνονται οι φωτογραφίες πιο «αποτελεσματικές».

 

Η τουρκοκυπριακή εφημερίδα Avrupa ισχυρίστηκε ότι η ΤΜΤ ήταν επίσης υπεύθυνη για το θάνατο δύο Τουρκοκυπρίων δικηγόρων το 1962 που πιστεύεται ότι είχαν σκοτωθεί από Ελληνοκύπριους. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι ο πραγματικός δολοφόνος, των οποίων μόνο τα αρχικά αποκαλύφθηκαν (H.C), ομολόγησε το έγκλημα που είχε διαπράξει σε έναν νοσηλευτή στο νοσοκομείο πριν πεθάνει από την υπερβολική χρήση αλκοόλ.

 

Ο ιδρυτής της ΤΜΤ, Ραούφ Ντενκτάς ομολόγησε δημοσίως σε συνέντευξη στο βρετανικό κανάλι ITV, ότι η ΤΜΤ ήταν υπεύθυνη για την βομβιστική επίθεση του Γραφείου Τύπου του Τούρκου Προξένου στην τουρκική γειτονιά της Λευκωσίας, στις 7 Ιουνίου 1958 για να κινητοποιήθούν οι Τουρκοκύπριοι.

 

Ένα ακόμη άρθρο που δημοσίευσε η πρώην τουρκοκυπριακή εφημερίδα Zafer Kıbrıslı Türklerindir, αποκαλύψε τις δολοφονίες διαφόρων Τουρκοκυπρίων που συνέχισαν να υποστηρίζουν τους Ελληνοκύπριους από την ΤΜΤ το 1958

 

Βαλκανικοί 

Ταραχές και συγκρούσεις, με επέμβαση δυναμική της αστυνομίας και με νεκρούς, σημειώθηκαν και το 1912 σε διάφορα μέρη της Κύπρου και αποτελούσαν αντίκτυπο, στο νησί, των Βαλκανικών πολέμων.

 

Πρέπει να σημειωθεί ότι ουδέποτε σημειώθηκαν διακοινοτικές ταραχές εξαιτίας θρησκευτικών ή ιδεολογικών διαφορών.

 

Η μάχη του Κτήματος

Μια από τις μεγάλες συγκρούσεις αποτελεί η μάχη του Κτήματος στην Πάφο που άρχισε στις 9 Μαρτίου 1964 και ολοκληρώθηκε στις 11 το ίδιου μήνα, συνέχεια των διακοινοτικών ταραχών που άρχισαν στο νησί τα Χριστούγεννα  του 1963. Οι αιματηρές συμπλοκές στο Κτήμα είναι ένα από τα πιο οδυνηρά κεφάλαια της περιόδου 1963-1964. Κέντρο των συγκρούσεων ήταν η αγορά του Κτήματος και η τουρκική συνοικία του Μούτταλου.  Οι Έλληνες και οι Τούρκοι, που ζούσαν για αιώνες μαζί και που συνεργάζονταν σε όλους τους τομείς χωρίς προβλήματα, συγκρούστηκαν βίαια, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης πολλά θύματα.

 

Το πρωί του Σαββάτου, 9ης Μαρτίου 1964, η αγορά της μικρής πόλης του Κτήματος είχε κατακλυστεί από κόσμο. Το προηγούμενο απόγευμα είχε αποβιώσει ο βασιλιάς Παύλος της Ελλάδας και έτσι, τιμώντας τον τεθνεώτα, τα ελληνικά σχολεία είχαν κλείσει και οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν σχολάσει νωρίτερα, ενώ εκατοντάδες χωρικοί είχαν κατεβεί στην αγορά για τα ψώνια της επομένης ημέρας, Κυριακής των Απόκρεω.

 

Ήταν λίγο μετά τις 10.00 το πρωί, όταν από τον μιναρέ στην καρδιά του «Μούτταλου» (που ήταν πριν εκκλησία της Αγίας Σοφίας και κατά την τουρκοκρατία μετατράπηκε σε τζαμί) ρίχτηκε ριπή πολυβόλου, με αποτέλεσμα το πλήθος των Ελλήνων που βρίσκονταν στην αγορά, μέσα σε συνθήκες πανικού, να σπεύσει να απομακρυνθεί. Πολλοί όμως για να γλιτώσουν, μπήκαν σε ελληνικά καταστήματα και έκλεισαν τις πόρτες.

 

 Αναφέρει το επίσημο ανακοινωθέν του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών: «Τούρκοι τρομοκράται ήρχισαν βάλλοντες αδιακρίτως από μιναρέδες και ωχυρωμένα τουρκικά κτίρια εις την περιοχήν της αγοράς Κτήματος εναντίον Ελλήνων, οίτινες ευρίσκοντο εις την αγοράν κάμνοντες τα ψώνια των. Ο νέος αστυνομικός σταθμός εντός της αγοράς εδέχθη επίσης καταιγισμόν πυρός. Κατά τον χρόνον της επιθέσεως ευρίσκοντο περί τας 2.000 Ελλήνων εντός της αγοράς. Δυνάμεις ασφαλείας έλαβον θέσεις και υπερασπίζονται την περιοχήν.»

 

Η τουρκική επίθεση άφησε πίσω της επτά νεκρούς (ανάμεσά τους ένα κορίτσι 15 χρονών, τη Γαλάτεια Χριστοφίδου) και δεκάδες τραυματίες, ενώ περισσότεροι από 200 περαστικοί, κάθε ηλικίας, πολλές γυναίκες και μικρά παιδιά, συνελήφθηκαν και κρατήθηκαν όμηροι από τις ένοπλες τουρκοκυπριακές ομάδες.

Φώτο Γκάλερι

Image
Image
Image