«Εθνική»

Image

Καθημερινή πρωινή εφημερίδα που κυκλοφόρησε το πρώτο της φύλλο στις 25 Φεβρουαρίου του 1959. Αποτέλεσε το εκφραστικό όργανο των εθνικοφρόνων αγωνιστικών δυνάμεων, που έλαβαν μέρος ή υποστήριζαν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1955- 1959. Η έκδοσή της συμπίπτει με τη μεταβατική περίοδο από την Αγγλοκρατία στην ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία, αμέσως μετά την υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου. Η εφημερίδα στην πρώτη περίοδο της έκδοσής της υπεστήριξε τον εθνάρχη Μακάριο στις προσπάθειές του για τη μεταπολίτευση, στις διαπραγματεύσεις του με τους Άγγλους, στη δημιουργία της πρώτης πολιτικής και κομματικής οργάνωσης των εθνικών δυνάμεων (ΕΔΜΑ) και στη σύνθεση του πρώτου Υπουργικού Συμβουλίου, ενώ παράλληλα πρόβαλλε και εξυμνούσε τα ηρωικά κατορθώματα του στρατηγού Γρίβα Διγενή και των αγωνιστών της ΕΟΚΑ.

 

Η ιστορία της «Εθνικής» είναι δαιδαλώδης και πολυκύμαντη. Άλλαξε πολλά χέρια, πολλούς ιδιοκτήτες και διευθυντές, αλλάζοντας ταυτόχρονα πολιτικές θέσεις. Εμπνευστής της ιδέας κυκλοφορίας της ήταν ο τυπογράφος Χρ. Γ. Σταυρινίδης που εξέδιδε την εφημερίδα «Απογευματινή» και που αργότερα μετονομάστηκε σε «Ταχυδρόμο». Στη συνέχεια και σε συνεννόηση με τον Λοΐζο Κυθραιώτη, που ήταν συντάκτης στην εφημερίδα «Έθνος», αποφάσισε τη μετονομασία του «Ταχυδρόμου», σε «Εθνική». Ο Λοΐζος Κυθραιώτης αποχώρησε από το «Έθνος» και έγινε διευθυντής συντάξεως της «Εθνικής» και μαζί του αποχώρησαν και άλλοι συντάκτες του «Έθνους», πράγμα που δημιούργησε κάποια σύγκρουση και ανταγωνισμό ανάμεσα στις δυο εφημερίδες.

 

Η «Εθνική» ήταν εξασέλιδη, είχε μέγεθος 55,5X40 εκ. και ήταν εννεάστηλη (πλάτος στήλης 4 εκ.). Ο τίτλος της εκτυπωνόταν πάντοτε σε γαλάζιο χρώμα.

 

Το Νοέμβριο του 1959 η ιδιοκτησία της εφημερίδας μεταβιβάστηκε στο δικηγόρο Ξάνθο Κληρίδη, ο οποίος εξουσιοδότησε τον δημοσιογράφο Φιφή Ιωάννου να υπογράφει εκ μέρους του. Τον Απρίλιο του 1960 η ιδιοκτησία της εφημερίδας μεταβιβάστηκε στην εταιρεία Herald Publishing Co. Ltd., διευθυντής της οποίας ήταν ο Γιάννης Γ. Μορφίτης. Πρόεδρος της εταιρείας ήταν ο Θεμιστοκλής Δέρβης και γραμματέας ο Ξάνθος Ι. Κληρίδης. Το 1965 ιδιοκτήτης της εφημερίδας έγινε η εκδοτική εταιρεία «Κήρυξ Λτδ»,που όρισε ως κατά νόμο υπεύθυνο της εφημερίδας τον Φώτη Παπαφώτη, που σύντομα τον αντικατέστησε ο Ανδρέας Γ. Δράκος και αυτόν στη συνέχεια ο Γιάννης Σ. Μήτσιος. Την περίοδο αυτή η εφημερίδα έγινε εβδομαδιαία, αντιπολιτεύθηκε σφοδρά τον πρόεδρο Μακάριο και την πολιτική του, άσκησε έντονη πολεμική και κριτική εναντίον του και προσήχθη ενώπιον της Δικαιοσύνης για ποινικά αδικήματα. Τον Σεπτέμβριο του 1968 η εφημερίδα ανέστειλε την έκδοσή της.

 

Η «Εθνική» επανεκδόθηκε ως όργανο της ενωτικής παράταξης με τον ίδιο τίτλο και ως πρωινή καθημερινή στις 7 Μαρτίου 1973 από την εκδοτική εταιρεία «Παρθενών». Κατά νόμο υπεύθυνος της εφημερίδας ορίστηκε ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους. Από την αρχή της επανέκδοσής της η εφημερίδα πήρε θέση εναντίον του προέδρου Μακαρίου και υποστήριξε τις κινήσεις των τριών μητροπολιτών και άλλων δεξιών στοιχείων εναντίον του. Τον Απρίλιο, Μάιο, Ιούνιο και Ιούλιο του 1973 προσήφθησαν ενώπιον δικαστηρίου διάφορες κατηγορίες εναντίον των υπευθύνων της εφημερίδας, που σχετίζονταν κυρίως με την προσβολή του αρχηγού του κράτους και την υπόθαλψη βίας και παρανομίας, με αποτέλεσμα το επαρχιακό δικαστήριο Λευκωσίας να καταδικάσει στις 6 Αυγούστου 1973 σε δυο μήνες φυλάκιση τον κατά νόμο υπεύθυνο της εφημερίδας και σε £300 πρόστιμο την ιδιοκτήτρια εταιρεία. Χρηματικές ποινές εναντίον της εφημερίδας επιβλήθηκαν από το δικαστήριο και τον Σεπτέμβριο του 1973. Στις 20 Οκτωβρίου 1973 ένοπλοι προσωπιδοφόροι επέδραμαν στα τυπογραφεία «Κόσμος» στη Λευκωσία όπου εκτυπωνόταν η «Εθνική» και παρεμπόδισαν την κυκλοφορία της. Στις 26 Απριλίου 1974, η εφημερίδα υποστήριξε ανοικτά την παράνομη δραστηριότητα της «ΕΟΚΑ Β΄» με το κύριο άρθρο «ΖΗΤΩ Η ΕΟΚΑ Β΄». Τον Σεπτέμβριο του 1974 ανέλαβε ως διευθυντής και κατά νόμο υπεύθυνος της εφημερίδας ο Ελευθέριος Παπαδόπουλος.

 

Η «Εθνική» ανέστειλε οριστικά  την έκδοσή της στις 23 Φεβρουαρίου 1975.

Φώτο Γκάλερι

Image
Image