Πετρώνδα - Παλαιολόγου Ευγενία

Image

Συγγραφέας και εκπαιδευτικός. Γεννήθηκε στην Αίγυπτο το 1911. Ο παππούς της (από την πλευρά της μητέρας της) ήταν Κύπριος, ο Κωνσταντίνος Τοφαρίδης, γιατρός και φαρμακοποιός που είχε εγκατασταθεί στην Αλεξάνδρεια. Η Ευγενία Παλαιολόγου-Πετρώνδα φοίτησε στο Αβερώφειο Παρθεναγωγείο της Αλεξάνδρειας. Φοίτησε στη συνέχεια στο Αρσάκειο Διδασκαλείο κι έκανε σπουδές στα Πανεπιστήμια της Αθήνας και της Σορβόνης. Επίσης μετεκπαιδεύτηκε στο Laboratoire de Psycho-biologie de l'enfant του Παρισιού καθώς και στο Centre International de etudes Pedagogiques (Γαλλίας). Έζησε στην Αίγυπτο όπου εργάστηκε ως εκπαιδευτικός ενώ ταυτόχρονα ανέπτυξε και πλούσια πνευματική και κοινωνική δραστηριότητα. Στην Κύπρο εγκαταστάθηκε το 1960.

 

Ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα είδη λόγου και πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1939 με την έκδοση της πρώτης της ποιητικής συλλογής. Μεταξύ του λογοτεχνικού της έργου μεγάλο μέρος κατέχουν εργασίες της που απευθύνονται προς παιδιά και νέους. Το πρώτο της παιδικό βιβλίο εξεδόθη το 1943, πράγμα που την κατατάσσει μεταξύ των πρωτοπόρων της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας. Στην Αίγυπτο γνωρίστηκε και με Κυπρίους λογοτέχνες που έζησαν εκεί. Έγραψε δε τις βιογραφίες τριών απ' αυτούς, του Νίκου Νικολαΐδη*, της Μαρίας Ρουσιά* και του Γλαύκου Αλιθέρση*.

 

Η Ευγενία Παλαιολόγου-Πετρώνδα συνεργάστηκε με εφημερίδες και περιοδικά της Αιγύπτου και της Κύπρου, με το αιγυπτιακό και το κυπριακό ραδιόφωνο, ενώ στη Λευκωσία εξέδιδε το περιοδικό Ὁδηγός τῆς Μητέρας (1962-1964). Τιμήθηκε κατά καιρούς με διάφορα λογοτεχνικά βραβεία. Ήταν μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (Ελλάδος), ιδρυτικό μέλος της  Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου, μέλος του κυπριακού Pen, μέλος του συμβουλίου του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού-Νεανικού Βιβλίου και του συμβουλίου της Παγκύπριας Σχολής Γονέων.

 

Εκδομένα έργα της είναι: α). Ποιητικές συλλογές:

 

1. Δροσοσταλιές (Αθήνα, 1939).

2. Κι ἄλλα τραγούδια (Αλεξάνδρεια, 1941).

3. Λύτρωση (Αλεξάνδρεια, 1943).

4. Πρός τό Φῶς (Αλεξάνδρεια, 1945).

5. Μέση Ἀνατολή (Αλεξάνδρεια, 1946).

6. Ἐρωτική Συμφωνία (Αλεξάνδρεια, 1950).

7. Ἰχντάα [= Προσφορά] (Αλεξάνδρεια, 1956).

8.  Κύκλος τῆς Ἀγάπης (Αλεξάνδρεια, 1958).

9. Ἔξοδος (Αθήνα, 1961).

10. Ὁρατόριο τῆς Κύπρου (Λευκωσία, 1966).

11. Περισυλλογή (Λευκωσία, 1969).

12. Ἀλεξάνδρεια κι ἂλλα τραγούδια (Λευκωσία, 1971).

13. Ἀντί-Ποίηση (Λευκωσία, 1973).

14. Τό Σύθρηνο τῆς Κύπρου (Λευκωσία, 1974).

15. Ξεκαπίστρωτος ὁ Πήγασος (Λευκωσία, 1978).

16. Ἐκσυγχρονισμός (Λευκωσία, 1988).

 

β) Μελέτες:

 

17. Γιά σᾶς μητέρες (Αλεξάνδρεια, 1953).

18. Τά μεγάλα ἐρωτήματα τῶν παιδιῶν μας (Αλεξάνδρεια, 1958).

19. Μνήμη Ἀγάπης. Οἱ  Ἕλληνες στήν Αἴγυπτο (Αθήνα, 1983).

 

γ) Βιβλία για νέους:

 

20. Νίκος Νικολαΐδης ὁ Κύπριος (Λευκωσία, 1980. Α' βραβείο υπουργείου Παιδείας Κύπρου).

21. Μαρία Ρουσσι (Λευκωσία, 1981).

22. Γλαῦκος Ἀλιθέρσης (Λευκωσία, 1981).

23. Στόν καιρό τοῦ πάππου μου (Λευκωσία, 1983. Α' βραβείο υπουργείου Παιδείας Κύπρου).

24. Στή χώρα τῶν Φαραώ (Αθήνα, 1986. Διάκριση από το Πανεπιστήμιο της

Πάντοβα-Ιταλίας).

 

δ) Βιβλία για παιδιά:

 

25. Παιδική Δροσιά (ποιήματα, Αλεξάνδρεια, 1943. Γ' έκδοση: Κύπρος, 1966).

26. Τό Βιβλίο μου (Αναγνωστικό, Αλεξάνδρεια, 1950).

27. Τά Παραμύθια μου (Αλεξάνδρεια, 1950).

28. Τά Παραμύθια ὅλο ψέματα κι ἀλήθεια (Λευκωσία, 1973).

29. Κουκουρίκου (παραμύθια, Αθήνα, 1976).

30. Ἀνοιξιάτικα Παραμύθια (Αθήνα, 1977. Α βραβείο υπουργείου Παιδείας Κύπρου).

31. Τά παιδιά νικοῦνε (Αθήνα, 1977. Α' βραβείο υπουργείου Παιδείας Κύπρου).

32. Μουσικό Παραμύθι (Αθήνα, 1982).

33. Στήν αγκαλιά τῆς μανούλας (Λευκωσία, 1982).

34. Τό Μαγικό Κλειδί (θεατρικό, Λευκωσία, 1984).

35. Γατοσυνέδριο (παραμύθι, Λευκωσία).

36. Το παραμυθάκι τῆς Εἰρήνης (Λευκωσία, 1986).

 

Το 1989 εξεδόθη το μυθιστόρημα της για νέους Στ’ ακραίο φυλάκιο, το 1995 το μυθιστόρημα-χρονικό Λωτοί του πάθους, το 1996 το αφήγημά της Οίκος υψηλής ραπτικής, και το 1998 εξεδόθη μεταθανατίως (με χορηγία του ΑΚΕΛ) το βιβλίο της Προσωπογραφίες. Τον ίδιο χρόνο εξεδόθη από τις εκδόσεις «Επιφανίου» το παιδικό βιβλίο της Οι οικογένειες Ευθυμίου και Κατσουφίδη, ενώ ο σύζυγός της εκπαιδευτικός Χρήστος Πετρώνδας εξέδωσετο Ευγενίας Παλαιολόγου-Πετρώνδα σύντομη βιογραφία.Το 1999, με επιμέλεια του ίδιου, πραγματοποιήθηκε ένα όνειρο της Ευγενίας, η έκδοση Ποιητικά άπαντα, που περιλαμβάνει τις δεκαέξι ποιητικές συλλογές της και τα ανέκδοτά της, με τα εξώφυλλα γνωστών καλλιτεχνών.

 

Το 1997 η Ευγενία Παλαιολόγου-Πετρώνδα τιμήθηκε με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών από το υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.

 

Πέθανε τον Σεπτέμβριο του 1997.

Φώτο Γκάλερι

Image