Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Η Οδός Φανερωμένης  στην εντός των τειχών Λευκωσία πήρε το όνομά της από την Εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης, έναν από τους πιο ιστορικούς και γνωστούς ναούς της Λευκωσίας. Η λέξη «Φανερωμένη» σημαίνει «η εμφανισθείσα» και αναφέρεται στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, η οποία προσέλκυε πιστούς ήδη από την εποχή της Ενετοκρατίας.

Βλέπε λήμμα: Παναγία Φανερωμένη

Η εκκλησία χτίστηκε στη σημερινή της μορφή το 1872, πάνω σε προγενέστερο ναό ή μοναστήρι. Είναι τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, διαθέτει ξυλόγλυπτο, επιχρυσωμένο εικονοστάσιο και σημαντικές τοιχογραφίες του 20ού αιώνα.

Γύρω από τον ναό αναπτύχθηκε η ομώνυμη συνοικία, με σχολεία, εργαστήρια και καταστήματα. Μεταξύ των σημαντικότερων κτηρίων είναι το Σχολείο Φανερωμένης (1857), η Βιβλιοθήκη Φανερωμένης (1934) και το Μαυσωλείο Φανερωμένης, όπου τιμώνται οι ιεράρχες που εκτελέστηκαν το 1821. Η περιοχή υπήρξε επί αιώνες θρησκευτικό και κοινωνικό κέντρο, ενώ κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας και την Ανεξαρτησία αποτέλεσε σημείο αγώνων για την ελευθερία.

Βλέπε λήμμα: Παρθεναγωγείο Φανερωμένης

Η Οδός Φανερωμένης διατηρεί τον παραδοσιακό της χαρακτήρα και παραμένει σημαντικό πολιτιστικό και ιστορικό σημείο της παλιάς Λευκωσίας.

Ονοματοδοσίες δρόμων στη Λευκωσία

Η ονοματοδοσία δρόμων στη Λευκωσία άρχισε στις αρχές του 20ου αιώνα. Πριν το 1900, οι δρόμοι ήταν γνωστοί από χαρακτηριστικά, επαγγέλματα ή οικογένειες της περιοχής. Κατά την οθωμανική και πρώιμη βρετανική περίοδο (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα), οι δρόμοι δεν είχαν επίσημα ονόματα, αλλά ήταν γνωστοί από τα χαρακτηριστικά τους, τα επαγγέλματα ή τις οικογένειες που κατοικούσαν εκεί (π.χ. «ο δρόμος των σιδεράδων», «του Χασάν πασά», «στου Σεράι» κλπ.)

Με την Αγγλοκρατία (από το 1878) και ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα, η αποικιακή διοίκηση εισήγαγε πιο οργανωμένες μεθόδους πολεοδομίας και καταγραφής, και σταδιακά άρχισαν να τοποθετούνται επίσημες πινακίδες ονομάτων δρόμων, τόσο εντός όσο και εκτός των τειχών της πόλης.Η πιο συστηματική και καθολική ονοματοδοσία πραγματοποιήθηκε μετά το 1923, όταν ο Δήμος Λευκωσίας καθιέρωσε επίσημο πίνακα ονομάτων δρόμων και πλατειών, διευκολύνοντας την ταχυδρομική και δημοτική οργάνωση.

Η πρώτη φάση ονοματοδοσία των δρόμων (1920–1930) συνδύαζε: αρχαία κυπριακή ιστορία, ελληνική μυθολογία, εμπορική λειτουργία δρόμων και ονόματα τοπωνυμίων της Κύπρου. Παράλληλα, σε ορισμένους δρόμους εντός των τειχών, τα οθωμανικά ονόματα διατηρήθηκαν με μικρές προσαρμογές (π.χ. «Ταμπάχ-χανέ» → δρόμος των βυρσοδεψών).

Από τους πρώτους δρόμους που απέκτησαν ονόματα ήταν: Οδός Λήδρας – από την αρχαία κυπριακή πόλη Λήδρα, Οδός Ονασαγόρου – προς τιμήν του βασιλιά της Σαλαμίνας, Ονασαγόρα, Οδός Ερμού – από τον θεό του εμπορίου Ερμή λόγω των πολλών καταστημάτων, Οδός Στασάνδρου – από τον βασιλιά Στασάνδρο του Κιτίου, Οδός Στασίνου – από τον βασιλιά Στασίνο της Σαλαμίνας.

Πηγή

www.polignosi.com

Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια