Λυκούργου οδός
Η οδός Λυκούργου βρίσκεται στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσία, στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας. Η ονομασία της προέρχεται από τον Λυκούργο, τον θρυλικό νομοθέτη της αρχαίας Σπάρτη.
Βλέπε λήμμα: Λευκωσία- Οχυρώσεις
Ο Λυκούργος θεωρείται, σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, ο θεμελιωτής του σπαρτιατικού πολιτεύματος και του ιδιαίτερου τρόπου ζωής των Σπαρτιατών. Η ιστορική του ύπαρξη δεν είναι απολύτως τεκμηριωμένη· ορισμένοι τον τοποθετούν στον 9ο ή 8ο αιώνα π.Χ., ενώ άλλοι τον θεωρούν συμβολική μορφή που προσωποποιεί τη σπαρτιατική νομοθεσία.
Σύμφωνα με τις παραδόσεις, ταξίδεψε στην Κρήτη και στην Ιωνία, όπου μελέτησε θεσμούς άλλων κοινωνιών, πριν επιστρέψει στη Σπάρτη και εισαγάγει μεταρρυθμίσεις που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα της πόλης. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η αυστηρή αγωγή των νέων, η έμφαση στην ισότητα των πολιτών, η καθιέρωση της κοινής συσσίτισης, η διαίρεση της κοινωνίας σε Σπαρτιάτες, περίοικους και είλωτες, καθώς και η συγκρότηση μικτού πολιτεύματος με βασιλείς, γερουσία και ἀπέλλα.
Κατά την παράδοση, ο Λυκούργος ζήτησε από τους Σπαρτιάτες να μην μεταβάλουν τους νόμους του και αποχώρησε οριστικά από την πόλη, ώστε να διασφαλίσει την τήρησή τους.
Ο Λυκούργος έμεινε στην ιστορία ως ο κατεξοχήν εκφραστής της «ευνομίας» της Σπάρτης, δηλαδή ενός πειθαρχημένου και στρατιωτικά προσανατολισμένου τρόπου ζωής, που συνέβαλε στην ανάδειξη της Σπάρτης σε μία από τις ισχυρότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας.
Ονοματοδοσίες δρόμων στη Λευκωσία
Η ονοματοδοσία δρόμων στη Λευκωσία άρχισε στις αρχές του 20ου αιώνα. Πριν το 1900, οι δρόμοι ήταν γνωστοί από χαρακτηριστικά, επαγγέλματα ή οικογένειες της περιοχής. Κατά την οθωμανική και πρώιμη βρετανική περίοδο (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα), οι δρόμοι δεν είχαν επίσημα ονόματα, αλλά ήταν γνωστοί από τα χαρακτηριστικά τους, τα επαγγέλματα ή τις οικογένειες που κατοικούσαν εκεί (π.χ. «ο δρόμος των σιδεράδων», «του Χασάν πασά», «στου Σεράι» κλπ.)
Με την Αγγλοκρατία (από το 1878) και ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα, η αποικιακή διοίκηση εισήγαγε πιο οργανωμένες μεθόδους πολεοδομίας και καταγραφής, και σταδιακά άρχισαν να τοποθετούνται επίσημες πινακίδες ονομάτων δρόμων, τόσο εντός όσο και εκτός των τειχών της πόλης.Η πιο συστηματική και καθολική ονοματοδοσία πραγματοποιήθηκε μετά το 1923, όταν ο Δήμος Λευκωσίας καθιέρωσε επίσημο πίνακα ονομάτων δρόμων και πλατειών, διευκολύνοντας την ταχυδρομική και δημοτική οργάνωση.
Η πρώτη φάση ονοματοδοσία των δρόμων (1920–1930) συνδύαζε: αρχαία κυπριακή ιστορία, ελληνική μυθολογία, εμπορική λειτουργία δρόμων και ονόματα τοπωνυμίων της Κύπρου. Παράλληλα, σε ορισμένους δρόμους εντός των τειχών, τα οθωμανικά ονόματα διατηρήθηκαν με μικρές προσαρμογές (π.χ. «Ταμπάχ-χανέ» → δρόμος των βυρσοδεψών).
Από τους πρώτους δρόμους που απέκτησαν ονόματα ήταν: Οδός Λήδρας – από την αρχαία κυπριακή πόλη Λήδρα, Οδός Ονασαγόρου – προς τιμήν του βασιλιά της Σαλαμίνας, Ονασαγόρα, Οδός Ερμού – από τον θεό του εμπορίου Ερμή λόγω των πολλών καταστημάτων, Οδός Στασάνδρου – από τον βασιλιά Στασάνδρο του Κιτίου, Οδός Στασίνου – από τον βασιλιά Στασίνο της Σαλαμίνας.
Πηγή