Τράπεζα

Αμιγές τουρκοκυπριακό χωριό της επαρχίας Κερύνειας στο οποίο όμως ζούσαν κατά διαστήματα και ελάχιστοι Έλληνες, περί τα 18 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης της Κερύνειας. Βρίσκεται στην κατεχόμενη από το 1974 από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής περιοχή της Κύπρου.

 

Η Τράπεζα είναι κτισμένη στη βόρεια πλευρά του Πενταδάκτυλου, σε μέσο υψόμετρο 220 μέτρων. Το υψόμετρο στην περιοχή της αυξάνεται αισθητά από τα βόρεια προς τα νότια όπου μετατρέπεται σε βουνίσιο με ψηλές και απότομες βουνοκορφές. Η ψηλότερη από αυτές είναι ο Πενταδάκτυλος (741 μέτρα), πολύ κοντά στα νότια σύνορα του χωριού. Το τοπίο δεν είναι μόνο επικλινές αλλά και διαμελισμένο από μικρά ρυάκια που πηγάζουν από την κορυφογραμμή του Πενταδάκτυλου και χύνονται στη θαλάσσια περιοχή της Κερύνειας.

 

Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι προσχώσεις των αναβαθμίδων, ο φλύσχης της Κυθρέας, οι αποθέσεις του σχηματισμού Λαπήθου (σειρά πελαγικών κιμωλιών, μαργών και ασβεστόλιθων με παρεμβολές πίλλοου λαβών και ρεολίθων), ο φλύσχης του σχηματισμού Καλογραίας-Αρδάνων, οι πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης γεωλογικής περιόδου και οι συμπαγείς ασβεστόλιθοι του Πενταδάκτυλου. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν ξερορεντζίνες και εδάφη τέρρα ρόζα. Τα τελευταία σχηματίστηκαν είτε πάνω σε καφκάλλα είτε πάνω σε σκληρό ασβεστόλιθο.

 

Η Τράπεζα δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση περί τα 500 χιλιοστόμετρα. Στην περιοχή της καλλιεργούνταν, πριν από την τουρκική εισβολή του 1974, τα σιτηρά, οι ελιές και οι χαρουπιές. Η μεγαλύτερη ωστόσο έκταση του χωριού ήταν ακαλλιέργητη και καταλαμβανόταν από άγρια φυσική βλάστηση, κυρίως πεύκα, μαζιές και σχινιές.

 

Το χωριό γνώρισε πληθυσμιακές αυξομειώσεις.   Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία οι πλήρεις απογραφές πληθυσμού έχουν ως ακολούθως:

 

Χρονολογία Κάτοικοι
1881 44 
1891 22 
1901 21 
1911 71 
1921 53 
1931 63 
1946 107 
1960 79 
1973 132 

 

Το χωριό αυτό δεν αναφέρεται σε μεσαιωνικές πηγές, αλλά μόνο ευρίσκεται σημειωμένο σε παλαιό χάρτη, της περιόδου της Βενετοκρατίας. Κρίνοντας από την ονομασία του, μπορούμε να υποθέσουμε ότι υφίστατο και πιο πριν, ιδρυμένο μάλλον κατά τα Βυζαντινά χρόνια. Είναι επίσης πιθανό η ονομασία του να διασώζει αρχαίο τοπωνύμιο. Όπως είναι γνωστό, αρχαίοι οικισμοί με την ονομασία Τράπεζα υφίσταντο στην Πελοπόννησο και αλλού. Το τοπωνύμιο απαντάται σε διάφορα μέρη της Κύπρου, υπήρχε δε με το ίδιο όνομα και μεγάλος μεσαιωνικός οικισμός στη Μεσαορία, δυτικά της Αμμοχώστου.

 

Πάντως η Τράπεζα του Πενταδάκτυλου δεν φαίνεται να υπήρξε ποτέ σημαντικός οικισμός. Για μια περίοδο ήταν απλώς τσιφλίκι με 21 κατοίκους το 1901 (15 Μωαμεθανούς και 6 Έλληνες). Οι Τούρκοι έδωσαν στο χωριό, το 1975, την ονομασία Besparmak που σημαίνει πέντε δάκτυλα. Την ίδια ονομασία έδωσαν και στην κοντινή κορφή Πενταδάκτυλος.