Εύκλους ή Εύκλος

Αρχαίος Κύπριος χρησμολόγος, που έζησε στη Σαλαμίνα της Κύπρου στα τέλη του 8ου αιώνα ή τις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Μερικοί τον τοποθετούν στον 6ον αιώνα και άλλοι ακόμη αργότερα. Πληροφορίες για τον Εύκλου παρέχει ο αρχαίος συγγραφέας Παυσανίας* ο οποίος αναφέρει ότι συγκέντρωσε τους χρησμούς του μαζί με τους χρησμούς άλλων προφητικών ανδρών. Ανάμεσα σε άλλα, ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Εύκλους προφήτεψε την εκστρατεία των Περσών στην Ελλάδα, χωρίς όμως να παραδίδει τον σχετικό χρησμό. Διασώζει όμως τους στίχους του Εύκλου με τους οποίους ο Κύπριος χρησμολόγος προφητεύει τη γέννηση του Ομήρου στην Κύπρο από την Κυπρία Θεμιστώ:

 

Καί τότ' ἐν εἰναλίῃ Κύπρῳ μέγας ἒσσετ' ἀοιδός.

ὃν τε Θεμιστώ τέξει ἐπ' ἀγροῦ διά γυναικῶν

νόσφι πολυκτεάνοιο πολύκλειτον Σαλαμῖνος.

Κύπρον δέ προλιπών διερός θ' ὑπό κύμασιν ἀρθείς,

Ἑλλάδος εὐρυχόρου μοῦνος κακά πρτος ἀείσας

ἒσσεται ἀθάνατος καί ἀγήραος ἢματα πάντα.

 

(Και τότε στην Κύπρο τη θαλασσινή θα εμφανιστεί μεγάλος αοιδός, που η Θεμιστώ η θεϊκή γυναίκα θα τον γεννήσει ξακουστόν έξω στα χωράφια, μακριά από την πλούσια Σαλαμίνα. Κι αυτός αφήνοντας την Κύπρο και πηγαίνοντας πάνω στα υγρά κύματα, και τραγουδώντας μόνος και πρώτος της Ελλάδας τα κακά, θα μείνει αθάνατος κι αγέραστος στους αιώνες).

 

Βέβαια ο Εύκλους έζησε μετά  τον Όμηρο, γι’ αυτό και η προφητεία του για τη γέννηση του Ομήρου είναι προφητεία που ήλθε μετά το γεγονός.

 

Είναι χαρακτηριστικό το ότι ενώ στην Κύπρο για λόγους ιστορικούς εχρησιμοποιείτο η αρκαδοδωρική διάλεκτος, είχε εξαπλωθεί και η επική διάλεκτος των ομηρικών ποιημάτων, που είχε γίνει πανελλήνια. Ο Εύκλους, όπως παραδίδεται, δεν χρησιμοποιούσε πάντα την επική διάλεκτο αλλά και την κυπριακή, όπως δείχνουν λέξεις του που διασώθηκαν στους λεξικογράφους.

 

Ο Εύκλους έζησε κι έδρασε σε μια εποχή όπου στην Κύπρο - ιδιαίτερα στη Σαλαμίνα -ανθούσαν οι τέχνες και τα γράμματα.