Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Η οδός Νεόφυτου Ροδινού στην εντός των τειχών Λευκωσία, τιμά έναν από τους σημαντικότερους λόγιους της Κύπρου του 17ου αιώνα. Η οδός στην καρδιά της παλιάς Λευκωσίας, ξεδιπλώνει την παραδοσιακή γοητεία της πόλης με τα στενά, λιθόστρωτα σοκάκια και τα παραδοσιακά κτήρια από ασβεστόλιθο. Τα ξύλινα παράθυρα και οι τερρακότα στέγες προσδίδουν ζεστασιά στον χώρο, ενώ η οδός διατηρεί τον ήσυχο χαρακτήρα της παλιάς πόλης. Στην οδό λειτουργούν κατοικίες και μικρές επιχειρήσεις.

Βλέπε λήμμα: Λευκωσία πόλη

Ο Νεόφυτος Ροδινός γεννήθηκε το 1576 στο χωριό Ποταμιού και πέθανε στη Ρώμη το 1669. Σπούδασε θεολογία στη Λευκωσία, στην Κρήτη, τη Βενετία, τη Ρώμη, τη Γαλλία και την Ισπανία, όπου φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα.

Μετά την αποφοίτησή του, ο Πάπας τον έστειλε στην Πολωνία για ιεραποστολικό έργο και στη συνέχεια στην Ελλάδα, όπου συνελήφθη από τους Τούρκους και πουλήθηκε ως δούλος. Με την επέμβαση της Ενετικής Δημοκρατίας απελευθερώθηκε και επέστρεψε στην Ιταλία, όπου διορίστηκε εφημέριος σε ελληνική εκκλησία της Νάπολης. Εκεί παρέμεινε για πολλά χρόνια, διδάσκοντας ελληνικά και θρησκευτικά μαθήματα.

Αργότερα μετέβη στη Χιμάρα, όπου για οκτώ χρόνια περιόδευσε στα χωριά, διδάσκοντας το Ευαγγέλιο και διαδίδοντας τη χριστιανική πίστη, παρά τις κακουχίες και τους διωγμούς που αντιμετώπισε.

Το έργο του περιλαμβάνει σημαντικά θεολογικά και ιστορικά συγγράμματα, όπως το Περί ηρώων, στρατηγών, φιλοσόφων, αγίων και άλλων ονομαστών ανδρών (1659), στο οποίο παρουσιάζει εξέχουσες προσωπικότητες κυπριακής καταγωγής, προβάλλοντας την ιστορική και πνευματική παράδοση της Κύπρου. Η χρήση της δημοτικής γλώσσας στα έργα του τον καθιστά πρωτοπόρο στη διάδοση της γνώσης και της παιδείας στον λαό.

Βλέπε λεπτομέρειες στο λήμμα: Ροδινός Νεόφυτος και Γλώσσα

Ονοματοδοσίες δρόμων στη Λευκωσία

Η ονοματοδοσία δρόμων στη Λευκωσία άρχισε στις αρχές του 20ου αιώνα. Πριν το 1900, οι δρόμοι ήταν γνωστοί από χαρακτηριστικά, επαγγέλματα ή οικογένειες της περιοχής. Κατά την οθωμανική και πρώιμη βρετανική περίοδο (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα), οι δρόμοι δεν είχαν επίσημα ονόματα, αλλά ήταν γνωστοί από τα χαρακτηριστικά τους, τα επαγγέλματα ή τις οικογένειες που κατοικούσαν εκεί (π.χ. «ο δρόμος των σιδεράδων», «του Χασάν πασά», «στου Σεράι» κλπ.)

Με την Αγγλοκρατία (από το 1878) και ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα, η αποικιακή διοίκηση εισήγαγε πιο οργανωμένες μεθόδους πολεοδομίας και καταγραφής, και σταδιακά άρχισαν να τοποθετούνται επίσημες πινακίδες ονομάτων δρόμων, τόσο εντός όσο και εκτός των τειχών της πόλης.Η πιο συστηματική και καθολική ονοματοδοσία πραγματοποιήθηκε μετά το 1923, όταν ο Δήμος Λευκωσίας καθιέρωσε επίσημο πίνακα ονομάτων δρόμων και πλατειών, διευκολύνοντας την ταχυδρομική και δημοτική οργάνωση.

Η πρώτη φάση ονοματοδοσία των δρόμων (1920–1930) συνδύαζε: αρχαία κυπριακή ιστορία, ελληνική μυθολογία, εμπορική λειτουργία δρόμων και ονόματα τοπωνυμίων της Κύπρου. Παράλληλα, σε ορισμένους δρόμους εντός των τειχών, τα οθωμανικά ονόματα διατηρήθηκαν με μικρές προσαρμογές (π.χ. «Ταμπάχ-χανέ» → δρόμος των βυρσοδεψών).

Από τους πρώτους δρόμους που απέκτησαν ονόματα ήταν: Οδός Λήδρας – από την αρχαία κυπριακή πόλη Λήδρα, Οδός Ονασαγόρου – προς τιμήν του βασιλιά της Σαλαμίνας, Ονασαγόρα, Οδός Ερμού – από τον θεό του εμπορίου Ερμή λόγω των πολλών καταστημάτων, Οδός Στασάνδρου – από τον βασιλιά Στασάνδρο του Κιτίου, Οδός Στασίνου – από τον βασιλιά Στασίνο της Σαλαμίνας.

Πηγή

1. Mεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια
2. www.polignosi.com