Η ίδρυση της Αεροπορικής Βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην
Πάφο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην αμυντική στρατηγική της
Εθνικής Φρουράς και της
Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Διοίκηση Αεροπορίας, υπάγεται απ’ απευθείας στον Αρχηγό
ΓΕΕΦ. Αποτελείται από το Επιτελείο της Διοίκησης και τις υπαγόμενες σε αυτό Μονάδες. Βρίσκεται δίπλα από το
διεθνές αερορόμιο Πάφου.
Χρονολόγιο
- Απόφαση και Σχεδιασμός: Η απόφαση για τη δημιουργία της βάσης ελήφθη τη δεκαετία του '90, στο πλαίσιο του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΔΕΑΧ) μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Στόχος ήταν η δημιουργία μιας σύγχρονης υποδομής που θα επέτρεπε τη στάθμευση και υποστήριξη ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών στο νησί.
- Ονοματοδοσία: Η βάση ονομάστηκε προς τιμήν του Έλληνα Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, ως αναγνώριση της συνεισφοράς του στην ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου και της θέσπισης του ΔΕΑΧ.
- Εγκαίνια και Πρώτη Προσγείωση (1998): Η βάση εγκαινιάστηκε επίσημα το 1998. Ιστορική στιγμή για τη βάση ήταν η 16η Ιουνίου 1998, όταν για πρώτη φορά προσγειώθηκαν τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 και δύο μεταγωγικά C-130, σφραγίζοντας την επιχειρησιακή της έναρξη.
- Στρατιωτική Οργάνωση (1995-2001):
- Τον Σεπτέμβριο του 1995 συγκροτήθηκε η 55η Σμηναρχία Μάχης, η οποία αποτελεί την κύρια μονάδα της βάσης.
- Τον Οκτώβριο του 2001 ιδρύθηκε η 450 Μοίρα Ελικοπτέρων, εξοπλισμένη με τα 12 επιθετικά ελικόπτερα Mi-35P.
Στρατηγική Σημασία
Η βάση κατασκευάστηκε με προδιαγραφές που περιλαμβάνουν Hardened Aircraft Shelters (HAS) (ενισχυμένα υπόστεγα) για την προστασία των αεροσκαφών από εχθρικά πλήγματα. Θεωρείται το νοτιοανατολικότερο άκρο της ευρωπαϊκής αεροπορικής ισχύος και χρησιμοποιείται τακτικά για:
- Ασκήσεις: Φιλοξενεί τις ετήσιες ασκήσεις «Νικητής-Τοξότης» και άλλες διεθνείς συνεκπαιδεύσεις.
- Αναχαιτίσεις: Αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε παραβιάσεις του FIR Λευκωσίας.
- Ανθρωπιστικές Επιχειρήσεις: Λειτουργεί ως κέντρο για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR) και εκκένωσης αμάχων από κρίσεις στη Μέση Ανατολή.
Την περίοδο 2025-2026 η βάση ξεκίνησε να αναβαθμίζεται με τη στήριξη των ΗΠΑ, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες ασφαλείας και να φιλοξενεί πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα και UAVs.
Πηγές:
- Polignosi
- Υπουργείο Άμυνας - Οργανωτική Δομή
- Καθημερινή: Ενίσχυση και στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου
- Πολίτης: Πάλμας και Δένδιας στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου