Ανδρέας Δομινικανός

Λατίνος κληρικός, του τάγματος των Δομινικανών, που έδρασε στην Κύπρο κατά το 1228 - 31 (περίοδος Φραγκοκρατίας). Φανατικός πολέμιος των Ορθοδόξων στην Κύπρο, πρωτοστάτησε στη γνωστή καταδίκη, φυλάκιση και τελικά εκτέλεση, ύστερα από φρικτά βασανιστήρια, των γνωστών 13 Ορθοδόξων μοναχών του μοναστηριού της Καντάρας (για τους οποίους βλέπε λήμμα Καντάρας μοναχοί).

 

Ο Ανδρέας μνημονεύεται στην «Διήγησιν τῶν ἁγίων τριῶν καί δέκα ὁσίων πατέρων τῶν διά πυρός τελειωθέντων παρά τῶν Λατίνων ἐν τῇ νήσῳ Κύπρῳ» (βλέπε Κ. Σάθας, Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη, τόμος Β', 1873, σσ. 20-39).

 

Ο Λατίνος ιερωμένος είχε πάρει μέρος σε «φιλική» συζήτηση με τους Ορθόδοξους μοναχούς της Καντάρας στο μοναστήρι τους, κι όταν διαφάνηκε ότι οι Ορθόδοξοι είχαν ισχυρά επιχειρήματα κι επέμεναν στο δικό τους δόγμα, τους διέταξε να παρουσιαστούν στη Λευκωσία για ν' απολογηθούν. Στη Λευκωσία ο Ανδρέας έδρασε φανατικά κατά των Ορθοδόξων μοναχών και πέτυχε την καταδίκη τους από τον τότε Λατίνο αρχιεπίσκοπο Ευστόργιο και τον τότε βασιλιά της Κύπρου Ερρίκο Α'. Οι Ορθόδοξοι μοναχοί τελικά εκτελέστηκαν, αφού παρέμειναν στη φυλακή τρία χρόνια κι αφού υπέστησαν απάνθρωπα σκληρότατα βασανιστήρια.

 

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ανδρέας εξασφάλισε από τον βασιλιά της Κύπρου την άδεια να επιβάλει στους φυλακισμένους μοναχούς οποιανδήποτε ποινή θεωρούσε αναγκαία, αφού αυτοί επέμεναν στην Ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Ο Ανδρέας, που μεθόδευσε τον θάνατό τους, απαίτησε όπως την θανατική ποινή επιβάλει ο βασιλιάς γιατί δεν θεωρούσε ορθό να επιβάλει τέτοια ποινή ένας κληρικός. Έτσι, αν και ο ίδιος ο Ανδρέας αποφάσισε τον θάνατό τους, την εκτέλεση διέταξε ο βασιλιάς.

 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ανακήρυξε ως αγίους τους 13 μάρτυρες μοναχούς και τιμά τη μνήμη τους στις 19 Μαΐου.