Ζιαρτίδης Ανδρέας

Image

Από τα παλαιότερα και πιο δραστήρια στελέχη της Κυπριακής Αριστεράς, γενικός γραμματέας της Παγκύπριας Εργατικής Ομοσπονδίας (ΠΕΟ) για σαράντα χρόνια, βουλευτής του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζομένου Λαού (ΑΚΕΛ).

 

Γεννήθηκε στους Αγίους Ομολογητές  στις 12 Μαϊου 1919. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο μέχρι την τετάρτη τάξη. Μπήκε νωρίς στη βιοπάλη και από ηλικίας 17 μόλις χρόνων άρχισε να ενδιαφέρεται για το συνδικαλιστικό κίνημα, στο οποίο αναμείχθηκε ενεργά. Ήταν τα δύσκολα χρόνια που ο συνδικαλισμός προσπαθούσε να οργανωθεί μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Σε ηλικία 21 χρόνων ο Ανδρέας Ζιαρτίδης εξελέγη μέλος της Επιτροπής του Συνδέσμου Ιδιωτικών υπαλλήλων και ένα χρόνο αργότερα μέλος της Γραμματείας του Επαρχιακού Συμβουλίου των Συντεχνιών Λευκωσίας. Αργότερα εξελέγη μέλος του Γενικού Συμβουλίου της Παγκύπριας Συντεχνιακής Επιτροπής (ΠΣΕ), προδρόμου της ΠΕΟ και το 1943 γενικός γραμματέας της Επιτροπής. Τον Ιανουάριο του 1946 η ΠΣΕ διαλύθηκε από τις βρεττανικές αποικιοκρατικές αρχές ως παράνομη οργάνωση και όλα τα μέλη του Συμβουλίου της φυλακίστηκαν. Ο Ζιαρτίδης έμεινε στη φυλακή από τις 17 Δεκεμβρίου 1945 ως τις 17 Οκτωβρίου 1946. Μετά την αποφυλάκισή του εξελέγη γενικός γραμματέας της ΠΕΟ, η οποία ιδρύθηκε στη θέση της ΠΣΕ που διαλύθηκε. Τη θέση του γενικού γραμματέα της ΠΕΟ κατείχε μέχρι το 1987, οπότε παραιτήθηκε από τη θέση του γενικού γραμματέα της ΠΕΟ, θέση την οποία κατείχε από την ίδρυσή της το 1946. Διάδοχος του στη θέση αυτή εξελέγη ο Παύλος Δίγκλης (Παγκύπριο Συνέδριο της ΠΕΟ του Νοεμβρίου του 1987).

 

Ταυτόχρονα ο Ανδρέας Ζιαρτίδης ανακηρύχθηκε επίτιμος πρόεδρος της ΠΕΟ. Και οι δυο ηγέτες της ΠΕΟ (Ζιαρτίδης και Δίγκλης) απεχώρησαν από τις τάξεις του ΑΚΕΛ μαζί με άλλους και ίδρυσαν στις αρχές του 1990 το ΑΔΗΣΟΚ (= Ανανεωτικό Δημοκρατικό Σοσιαλιστικό Κίνημα).

 

Λόγω των έντονων διαφωνιών τους, για διάφορα ζητήματα, με τη λοιπή ηγεσία του ΑΚΕΛ, οι Ζιαρτίδης και Δίγκλης αναγκάστηκαν να φύγουν κι από την ηγεσία της ΠΕΟ.

 

Παράλληλα ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση σε διεθνές επίπεδο και το 1945 μετέβη στο Λονδίνο και συμμετείχε στο ιδρυτικό συνέδριο της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας (ΠΣΟ). Εξελέγη μέλος του Γενικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΠΣΟ. Πήρε επίσης μέρος στο συνέδριο της Μεικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής του Λονδίνου το 1959, καθώς και σε πολλά άλλα διεθνή συνδικαλιστικά συνέδρια. To 1960 εξελέγη βουλευτής Λάρνακας του ΑΚΕΛ και επανεξελέγη το 1970, το 1976, το 1981 και το 1985. Διετέλεσε πρόεδρος και μέλος διαφόρων κοινοβουλευτικών επιτροπών.

 

Ο Ανδρέας Ζιαρτίδης υπήρξε μέλος του Πολιτικού Γραφείου του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζομένου Λαού (ΑΚΕΛ).

 

Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα για συνδικαλιστικά, πολιτικά, κοινωνικά κ.ά. θέματα σε εφημερίδες και περιοδικά, τόσο της Κύπρου όσο και του εξωτερικού. Το 1980 εξεδόθη στη Λευκωσία το βιβλίο «Ομιλίες, Διαλέξεις, Δηλώσεις» του Ανδρέα Ζιαρτίδη (Α' τόμος).

 

Ο Ανδρέας Ζιαρτίδης είχε για πολλά χρόνια ενεργό και πρωταγωνιστική ανάμειξη στα πολιτικά πράγματα της Κύπρου, ως ένας από τους ηγέτες και κύριους εκφραστές της κυπριακής Αριστεράς. Μεταξύ άλλων, κατά το 1947-48 μετείχε των εργασιών της διασκεπτικής συνέλευσης που είχαν συγκαλέσει οι Βρεττανοί στη Λευκωσία με σκοπό την επεξεργασία και εφαρμογή στην Κύπρο (τότε βρεττανική αποικία) ενός φιλελεύθερου συντάγματος που θα οδηγούσε σε καθεστώς αυτοκυβέρνησης. Η συμμετοχή της Αριστεράς στη διασκεπτική ήταν σύμφωνη με την υιοθετημένη απ' αυτήν γραμμή της αυτοκυβέρνησης - ένωσης. Την ίδια εποχή, εκρίθη αναγκαίο από το ΑΚΕΛ να ζητηθεί η καθοδηγητική άποψη του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας και 2μελής αντιπροσωπεία, αποτελούμενη από τους Φιφή Ιωάννου και Ανδρέα Ζιαρτίδη πήγε στην Ελλάδα και είχε συνομιλίες με τον τότε γενικό γραμματέα του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη που βρισκόταν στο βουνό. Ο Ζαχαριάδης επέβαλε στην κυπριακή Αριστερά νέα γραμμή στο Κυπριακό, που ταυτιζόταν με εκείνη της αδιάλλακτης κυπριακής Δεξιάς για ένωση και μόνο ένωση. Η σημαντική αυτή στροφή του ΑΚΕΛ, που είχε τότε παραδεχθεί λάθη, είχε κάνει αυτοκριτική και είχε αλλάξει ηγεσία, πέρασε στο κόμμα κυρίως δια του Ζιαρτίδη, που αύξησε σημαντικά τη δύναμή του μέσα στο Κόμμα. Τον Φεβρουάριο του 1959, ο Ανδρέας Ζιαρτίδης βρισκόταν μεταξύ των μελών της ευρείας αντιπροσωπείας Ελλήνων Κυπρίων που πήγαν στο Λονδίνο προκειμένου να συμβουλεύσουν τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο γύρω από το σοβαρότατο θέμα της αποδοχής ή μη των συμφωνιών της Ζυρίχης, δια των οποίων η Κύπρος θα γινόταν ανεξάρτητο κράτος. Ο Ζιαρτίδης, όπως και οι άλλοι εκπρόσωποι της Αριστεράς, είχαν τότε ταχθεί κατά της αποδοχής των συμφωνιών αλλά αποτελούσαν τη μειοψηφία μεταξύ εκείνων που είχαν κληθεί να εκφέρουν γνώμη. Μετά την αποδοχή εκ μέρους του αρχιεπισκόπου των συμφωνιών, η κυπριακή Αριστερά ετάχθη αρχικά κατά του αρχιεπισκόπου Μακαρίου που πολιτικά πολεμήθηκε και από τον Ζιαρτίδη. Αργότερα όμως η Αριστερά συνεργάστηκε μαζί του στα πλαίσια της καλύτερης οικοδόμησης του νέου κράτους και στα χρόνια που ακολούθησαν, ο ίδιος ο Ζιαρτίδης διαδραμάτισε και πολιτικό και κοινωνικό ρόλο, τόσο ως βουλευτής και ανώτατο στέλεχος του ΑΚΕΛ, όσο και ως ηγέτης της ΠΕΟ.

 

Ο Ανδρέας Ζιαρτίδης πέθανε στις 4 Ιουνίου 1997.